Ne 2002-2005 arasında enflasyon düşerken aynı zamanda artan...
Simeranyalı Samim@SimeranyaliSam
28 views
Nov 15, 2025
~2 min read
Advertisement
1
Ne 2002-2005 arasında enflasyon düşerken aynı zamanda artan büyümenin nedeninin güven değil ucuz tüketim ve yatırım malı ithalatı olduğunu görebiliyor, ne de 2018-2019 dönemindeki sıkılaşmanın sakatladığı üretim kapasitesinin 2021 sonrası enflasyonun+
İbrahim Kahveci@Kahvecibrahim
2018-19 yıllarında Berat Albayrak kemer sıkma politikası uygulamıştı. Ve nitekim o politika sonucu enflasyon yüzde 22'lerden tek haneye düşmüştü;
-Enflasyonla beraber cari işlemlerde de 17 yıl sonra fazla verilmişti.
ama
-İstihdam kaybı toplamda 1,8 milyona, ücretlilerde de 800 binlere ulaşmıştı
Bu sefer henüz istihdamda ücretli çalışanlarda kayıp yok; hatta artış hızı yavaşlasa da istihdam artışı devam ediyor. Yani sert kemer sıkma uygulanmıyor.
GÜVEN olsaydı
2003-2005 yılları gibi büyüme ve enflasyon düşüşü beraber olurdu.
Peki soru şu: Bu yumuşak programla enflasyon gerçekten istenen sürede istenen seviyeye düşer mi?
Cevap: Hayal kurmaya devam edin.
-Enflasyonla beraber cari işlemlerde de 17 yıl sonra fazla verilmişti.
ama
-İstihdam kaybı toplamda 1,8 milyona, ücretlilerde de 800 binlere ulaşmıştı
Bu sefer henüz istihdamda ücretli çalışanlarda kayıp yok; hatta artış hızı yavaşlasa da istihdam artışı devam ediyor. Yani sert kemer sıkma uygulanmıyor.
GÜVEN olsaydı
2003-2005 yılları gibi büyüme ve enflasyon düşüşü beraber olurdu.
Peki soru şu: Bu yumuşak programla enflasyon gerçekten istenen sürede istenen seviyeye düşer mi?
Cevap: Hayal kurmaya devam edin.
2
etkenlerinden birisi olabileceğine dair bir fikri var.
Yahu insan şu basit mekanizmayı nasıl anlayamaz:
1-Ucuza yatırım malı ithal edersen yatırımlar artar=>ekonomi büyür
2-Ucuz tüketim malı ithalatı ve ithal girdiye dayalı düşük maliyetler enflasyonu düşürür.
Yahu insan şu basit mekanizmayı nasıl anlayamaz:
1-Ucuza yatırım malı ithal edersen yatırımlar artar=>ekonomi büyür
2-Ucuz tüketim malı ithalatı ve ithal girdiye dayalı düşük maliyetler enflasyonu düşürür.
3
Kurun dışarıyla olan enflasyon farkından az artmasını sağladığın sürece ithalatı arttırarak enflasyonu baskılayabilirsin. Bunun için cari açıktan daha fazla yabancı finansman girişi sağlaman (borçlanman) gerekiyor ki bu da rezerv artışı anlamına geliyor. Yani;
4
Cari Açık+Yabancı Finansman Girişi=Rezerv Artışı 0'dan büyük olmalı.
Ama burada bir sorun var, her ilave yabancı finansman girişi döviz yükümlülüğü stokunda artış demek. Rezerv bunun harcanmayan kısmı olduğundan, cari açık "net" döviz yükümlülüğü stokundaki artış demek.
Ama burada bir sorun var, her ilave yabancı finansman girişi döviz yükümlülüğü stokunda artış demek. Rezerv bunun harcanmayan kısmı olduğundan, cari açık "net" döviz yükümlülüğü stokundaki artış demek.
5
Bu stok maliyetsiz değil, yabancı finansman girişiyle gelen doğrudan yatırımlara kar payı, mevduata ve tahvillere gelene faiz ödüyoruz. Cari açığın bir bileşeni de buna ödediğimiz faiz ve kar paylarını gösteren birincil gelir ve gider dengesi kalemleri.
6
Yani aslında
cari açık=mal ve hizmet ihracatı-ithalatı-dış yükümlülükler*r
r bu döviz yükümlülüğüne ödenen faiz ve kar payı oranı. Kur kontrolü için yabancı finansman gereksiniminin bundan fazla olması, bu modeli sürdürmen için gereken finansman ihtiyacının sürekli artması++
cari açık=mal ve hizmet ihracatı-ithalatı-dış yükümlülükler*r
r bu döviz yükümlülüğüne ödenen faiz ve kar payı oranı. Kur kontrolü için yabancı finansman gereksiniminin bundan fazla olması, bu modeli sürdürmen için gereken finansman ihtiyacının sürekli artması++
7
demek. Çünkü artık sadece ithalat ve ihracat farkı kadar değil, ayrıca daha önce bulduğun paraların faizini de ödeyecek parayı bulmak zorundasın ki rezerv azalmasın=>enflasyon düşük kalsın=>ucuz ithal girdi ve yatırım mallarıyla büyüme devam edebilesin.
8
Şu paradigmanın yıkılması ve artık kutunun dışına çıkılması lazımken, birileri bu sonuçları üreten aynı ezberleri, üstelik de muhalefet adına ısrarla yeni bir şey söylüyormuş gibi insanların önüne koymaya devam ediyor. Kemer sıkma, kamu tasarrufu, acı reçete, yabancı yatırım...
9
Sanıyorlar ki bu model keyfine devam ettirilmedi, yahu etmiyordu edemezdi. Matematiksel olarak imkansızdı. Güven müven değil olay. 2013'te Fed'in parasal genişlemeyi sonlandıracağını da değil, azaltacağını duyurduğu tarihten itibaren süreç içinde miadını doldurdu. Onlar yapamadı,
10
ama kendileri yapacak, çünkü güven eksik... He he..
Mavi cari işlemler hesabı, siyah finansman hesabı(analitik sunumda işareti ters, negatif olması giriş demek), yeşil döviz rezervlerindeki değişim, yıllık toplam. Güven'i gösteren bir çizgi yok, çünkü olayla alakası yok.
Mavi cari işlemler hesabı, siyah finansman hesabı(analitik sunumda işareti ters, negatif olması giriş demek), yeşil döviz rezervlerindeki değişim, yıllık toplam. Güven'i gösteren bir çizgi yok, çünkü olayla alakası yok.
