Büyüme sıkıntısı çeken ülkeye faiz dışı fazla verip kamu borcunu...
Simeranyalı Samim@SimeranyaliSam
21 views
Sep 21, 2025
~3 min read
Advertisement
1
Büyüme sıkıntısı çeken ülkeye faiz dışı fazla verip kamu borcunu aşağı çek tavsiyesi veriyor imf. Bu gelecekteki yatırımlar için mali alan yaratacakmış. O kadar aptalca bir tavsiye ki bu. Şöyle anlatayım:
Diyelim ki bir güneş patlaması sonucu bütün bankaların verileri silindi,
Diyelim ki bir güneş patlaması sonucu bütün bankaların verileri silindi,
IMF@IMFNews
The IMF recommends Italy accelerate debt reduction efforts. Reaching a primary surplus of 3% of GDP by 2027 would strengthen investor confidence and create fiscal space for future investments. imf.org/en/News/Articl…
2
hiç kimsenin ne borcu, ne alacağı kaldı. 0 başlangıç haline döndük. Ama gayrimenkuller, fabrikalar vs. duruyor tabi. Bütün ekonomi böyle ve ekonomideki toplam varlık-toplam borç=özsermaye=sadece fiziki varlıklar. Belki biraz da nakit para var piyasada dolaşan, büyüklüğü önemsiz.
3
Sizin de bir fabrikanız olsun, kapasiteyi arttırmak için yatırım yapmak istiyorsunuz. Gittiniz bankaya kredi istiyorum dediniz. Banka da size diyecek ki, "normalde krediyi hesabınızda oluşturmak bir tuşluk olay, ama mevzuat gereği vereceğimiz kredinin özsermayemizin belli bir
4
katını aşmaması lazım. Bizim finansal varlıklarımız, finansal borçlarımızdan yüksekti aslında, çünkü devlet tahvilleri tutuyorduk ama malum şu güneş patlaması nedeniyle bütün borçlarımızla birlikte alacağımız da kayboldu, özsermayemiz 0'a düştü. Diğer bankalara
5
sorun isterseniz belki hala özsermaye/kredi şartını yerine getirebilen banka kalmıştır."
Sonra bir sürü bankayı geziyorsunuz, hepsi aynı durumda 0 özsermayeli.
Sonra bir sürü bankayı geziyorsunuz, hepsi aynı durumda 0 özsermayeli.
6
(Hiçbiri fiziki assetlere yatırım yapmamış olsun)
Sonra ne yapsam diye düşünürken İtalya başbakanına gitmek geliyor aklınıza. Yakın ahbabınız.
"Giorgia'cım" diyosunuz, "bir sürü banka dolaştım hiçbiri kredi veremedi mevzuat yüzünden. Güneş patlaması yüzünden özsermayeleri,
Sonra ne yapsam diye düşünürken İtalya başbakanına gitmek geliyor aklınıza. Yakın ahbabınız.
"Giorgia'cım" diyosunuz, "bir sürü banka dolaştım hiçbiri kredi veremedi mevzuat yüzünden. Güneş patlaması yüzünden özsermayeleri,
7
0'a düşmüş". Mel de size diyor ki "Allah Allah, imf borcu düşürürsek yatırım için alan açılacağını söylemişti halbuki. Devlet net borçluydu, güneş patlaması ile bankalara ve vatandaşlara olan bütün borcumuz 0'landı, artık yatırımlar için fiscal space yaratılmalıydı."
8
Bu ekonomiden bir halt olmaz, dediniz çıktınız gittiniz.
Eve gittiniz, açtınız Bloomberg'i devletin tahvil ihalesine çıktığını söylüyor. Kimsede para yok, kimden borçlanıyorlar diye düşünüyorsunuz. Araştırıyorsunuz ki bankalar almış. Hangi parayla, kimsenin bankada mevduatı
Eve gittiniz, açtınız Bloomberg'i devletin tahvil ihalesine çıktığını söylüyor. Kimsede para yok, kimden borçlanıyorlar diye düşünüyorsunuz. Araştırıyorsunuz ki bankalar almış. Hangi parayla, kimsenin bankada mevduatı
9
da yok ki?
Sonra şunu öğreniyorsunuz:
Bankalar merkez bankasından para borçlanamasa da "rezerv" denilen bir jeton borçlanabiliyor. Devletin tahvil ihalesine çıktığı gün, önce bankalar merkez bankasından rezerv borçlandılar. Merkez bankasında bankalara krediler hesabı
Sonra şunu öğreniyorsunuz:
Bankalar merkez bankasından para borçlanamasa da "rezerv" denilen bir jeton borçlanabiliyor. Devletin tahvil ihalesine çıktığı gün, önce bankalar merkez bankasından rezerv borçlandılar. Merkez bankasında bankalara krediler hesabı
10
0'dan arttı, aynı zamanda pasifinde bankalar mevduatı da. Bankaların ise aktifinde rezerv, pasifinde mb'ye borç oluştu. Bankalar tahvil aldıklarında, rezerv, mb pasifinde bankalar mevduatı hesabından hazine hesabına geçti. Banka bilanço aktifindeki rezerv de gitti, yerine
11
devlet tahvili geldi. Sonra devlet harcama yaptığında yani vatandaşın hesaplarına para geçildiğinde bildiğimiz para ortaya çıkacak. Bankaların aktifine rezerv geri dönecek, pasifinde de mevduat oluşacak.
12
Başlangıçta hane halkının finansal özsermayesi 0'dı Özsermaye=Varlık-Borç.
Kimsenin ne finansal varlığı vardı ne de borcu. Şimdi devlet borçlanarak harcama yaptığı için, hane halkının mevduatı arttı, yani artık finansal özsermayeleri pozitif.
Kimsenin ne finansal varlığı vardı ne de borcu. Şimdi devlet borçlanarak harcama yaptığı için, hane halkının mevduatı arttı, yani artık finansal özsermayeleri pozitif.
13
Üstelik tam olarak devletin borçlandığı tutarda.
Şimdi banka mesela bedelli sermaye arttırımı yaparak özsermayesini arttırabilir. Özsermayesini arttırdıktan sonra da yatırımlar için kredi verebilir. Aslında zaten pratikte verebilirdi, çünkü banka kredi verdiğinde;
Şimdi banka mesela bedelli sermaye arttırımı yaparak özsermayesini arttırabilir. Özsermayesini arttırdıktan sonra da yatırımlar için kredi verebilir. Aslında zaten pratikte verebilirdi, çünkü banka kredi verdiğinde;
14
1-Aktifinde krediler artar.
2-Pasifinde müşteri mevduatı artar.(kredi müşteri hesabında hiçbir yerden gelmeden belirir)
Bunun için bankanın özsermayesinin pozitif olmasına ihtiyaç yoktur. Ama mevzuat dolayısıyla belli bir özsermaye şartı vardı.
Ayrıca kredi verdiği müşteri
2-Pasifinde müşteri mevduatı artar.(kredi müşteri hesabında hiçbir yerden gelmeden belirir)
Bunun için bankanın özsermayesinin pozitif olmasına ihtiyaç yoktur. Ama mevzuat dolayısıyla belli bir özsermaye şartı vardı.
Ayrıca kredi verdiği müşteri
15
tutup parayı nakit olarak almak isteseydi bunu yapamayacaktı. Çünkü güneş patlaması bankanın merkez bankasında tuttuğu rezervleri de 0'lamıştı. Merkez bankasından nakit talep edebilmesi ya da bir başka bankaya parayı aktarabilmesi için rezerv denilen bu jetondan gerekiyor.
16
Merkez bankası tahvil alımı için bankaya rezerv borç verdi, sonra bu mb'deki hazine hesabına geçti, sonra müşterilerin bankadaki hesaplarına para yatırılması için rezerv tekrar banka aktifine geçti. Bu sorun da çözülmüş oldu.
17
Diyelim ki sonra Meloni vergileri arttırıp, şu devletin borcunu tekrar 0'layım dedi, ne olur?
Bankalardan vergi ödendiğinde pasifte müşteri hesabından mevduat azalır, aktifte rezerv azalır. Merkez bankasındaki hazine hesabına rezerv geçer. Para yok olur. (Rezerv bildiğimiz,
Bankalardan vergi ödendiğinde pasifte müşteri hesabından mevduat azalır, aktifte rezerv azalır. Merkez bankasındaki hazine hesabına rezerv geçer. Para yok olur. (Rezerv bildiğimiz,
18
para değil) Devlet tahvil borcunu ödediğinde sadece banka aktiflerinden tahviller gider, yerine rezerv gelir. Hane halkının finansal varlığı artmaz, bilakis tahvilin faizi de olacağından vergi ile hane halkının net finansal varlığı negatife düşecektir. Bunu ödeyecek para
19
olmadığından net vergi borçlusu kalacaktır da diyebiliriz.
Özetle:
1-Kamu sektörünün açığı (borçlanması) hane halkının fazlası, kamu sektörünün fazlası yani imf'nin tavsiye ettiği surplus, hane halkının açığıdır.
Özetle:
1-Kamu sektörünün açığı (borçlanması) hane halkının fazlası, kamu sektörünün fazlası yani imf'nin tavsiye ettiği surplus, hane halkının açığıdır.
20
2-Hane halkının net finansal varlığı devletin net borcuna eşittir.
3-Devletin net borç ödemesi yatırımlar için mali alan açmaz bilakis daraltır.
3-Devletin net borç ödemesi yatırımlar için mali alan açmaz bilakis daraltır.
21
Resme ulusal hesaplardan da şöyle bakılabilir: x.com/SimeranyaliSam…
