Para basılırken ilk düşündüğümüz şey “ne kadar?” olduğu. Asıl soru...

Asıl soru ise: kime?
Görsel bize net bir şey gösteriyor:
Basılan para ile %1 zenginin varlığı aynı oranda artmış. Ama varlıklı olmayanlar bu para basımından faydalanamamış.
Cantillon Etkisi tam olarak bunu anlatır: Yeni basılan para herkese eşit ulaşmaz. İlk kimin eline geçtiği en kritik konu. Çünkü kimin kazanıp kimin kaybettiğini bu belirler
1️⃣ Parayı Kim İlk Alır?
Merkez bankaları para bastığında bu para önce devlete, sonra büyük finansal kurumlara gider. Onlar da bu parayla varlık (tahvil, hisse) alır, yatırım yapar. Yani fiyatlar artmadan önce likiditeye sahip olurlar.
Bu paranın en son ulaştığı kişiler ise maaşla geçinen sabit gelirli bireylerdir. Onlar piyasaya gelen yeni paranın etkisiyle artan fiyatlarla karşılaşır (enflasyon) ama ellerindeki para henüz artmamıştır.
➡️ Sonuç?
Zengin daha zengin olur, orta ve alt sınıf ise alım gücünü kaybeder.
2️⃣ Enflasyon Herkes İçin Eşit Değildir
Enflasyonun adaletsiz bir yönü vardır:
Önce varlık fiyatlarını artırır (ev, hisse senedi), sonra temel tüketim ürünlerine sıçrar. Bu da servet sahibi olanlarla olmayanlar arasındaki uçurumu büyütür.
- Varlık enflasyonu
- Tüketici enflasyonu
Bu nedenle, sistemde var olan para sadece miktarıyla değil, dolaşım sırasıyla da adaletsizlik yaratır.
3️⃣ Bitcoin’in Buradaki Rolü
Bitcoin tam da bu adaletsizliğe tepki olarak ortaya çıkmıştır.
- Çünkü Bitcoin’de kimsenin ayrıcalığı yoktur.
- Bitcoin’i kimse kafasına göre basamaz
- Bu yüzden ayrıcalıklı kişi ve kurumlara verilemez.
Örnek ile bakalım 👇
2008 krizi sonrası ABD Merkez Bankası trilyonlarca dolar bastı. Bu para önce bankalara, sonra büyük yatırımcılara aktı.
Sonuç?
Hisse senedi piyasaları uçtu, ev fiyatları patladı.
Aynı dönemde maaşlar neredeyse yerinde saydı. Gelir dağılımı daha da bozuldu.
Yani?
Cantillon Etkisi, para politikasının **tarafsız olmadığını** bize hatırlatır.
Okuduğunuz için teşekkürler 🙏
Not: Görsel @River içeriğinden alıntı
