Mesela @tfnkymz ın bu yorumları geçen günkü eleştirilerimin ete...

M.Maşuk Aktaş@kudvetu
47 views
Jul 05, 2025
~5 min read
Advertisement
1
Mesela @tfnkymz ın bu yorumları geçen günkü eleştirilerimin ete kemiğe bürünmüş hali. Anlatıyorum:
Kendisi de bu durumda Kant'a atıf verip meseleye dair bir perspektive işaret ediyor ama bir noktada ayrıldığını da söylüyor. Geçen gün de bu tarz açıklama yapan akademisyenlerin +

Kendisi de bu durumda Kant'a atıf verip meseleye dair bir perspektive işaret ediyor ama bir noktada ayrıldığını da söylüyor. Geçen gün de bu tarz açıklama yapan akademisyenlerin +

Zerka@ylmzzms
dünkü space odasında sözünü ettiğim epistemik açıdan temellendirme girişimine bir örnek
@fratavci1989
@mehmetnbulgan
@Einstein_Maxwel
@mustafgungor
@fratavci1989
@mehmetnbulgan
@Einstein_Maxwel
@mustafgungor
2
+ Kant referanslarını belli sorunlarla uğraşmamak içi paravan olarak kullandığını iddia etmiştim. Şimdi bu iddiamı açıklamak için Kant'ın Kritik projesinin ahlak ile ilişkisine değişip neden @tfnkymz ın tanım probleminden dolayı sahte-felsefe yaptigini göstereyim:
3
Kant'ın Kritik projesini başlatan felsefi problem "ne bilebilirim?" sorusudur. Batı'da felsefe 2000 yıla yakın "orada" olan şeylerin "neliğine" dair bir bilgi sahibi olma iddiasında iken Kant bu imkânı epistemik bir açıdan sorgulayarak aklın sınırlarına farklı bir +
4
+ açıdan yeniden yaklaşıyor. Bu sorgulamaya cevap olarak ürettiği (zaman-mekan görüsü + zihnin kategorileri +transandantal ilkeler) toplamı ile yeni bir felsefe geliştiriyor. Bugün bu felsefeyi "Transandantal Ben" ile yeniden konumlandıran bir Kritik projesi olarak okuyoruz. +
5
+ Aklın sınırlarına hakkında yürütülen bu eleştiri silsilesinde ilkeleri + kategorileri + zm görülerini birarada tutan şey (dilerseniz ona birlik veren de diyebilirsiniz, burada yorumcuların ufak farklılıkları var) aperzepsion. Kant teklif ettiği bu sistem ile artık +
6
+ saf görünün dolayımsız tecrübesinin imkânsız olduğunu söylerken aklın içinde kesinliğin ve zorunluluğunun nasıl ve hangi konularda bulunabileceğine dair teklif yapıyor. Özetle söylemek gerekirse Kant, Batı felsefesinin sorgulama ve cevap üretme sahasını +
7
+ dış dünyadan (numenal alan/gerçeklik nasıl isterseniz öyle isimlendirebilirsini) "Transandantal Bende çeviriyor.
Kant'ın bu çıkış noktasını gösterdi ardı ederek bundan sonraki Kritik tartışmalarını bu arka plan olmadan anlayamayız. Başka bir deyişle tüm bu arka plan +
Kant'ın bu çıkış noktasını gösterdi ardı ederek bundan sonraki Kritik tartışmalarını bu arka plan olmadan anlayamayız. Başka bir deyişle tüm bu arka plan +
8
+ I. Kritik'ten sonra gelen ahlak meselelerinin üstüne inşa edildiği zemin konumunda bulunuyor. Kant ahlak tartışmalarını ele alırken buradan hareketle meşhur "içimdeki ahlak" yasası dediği şeye de işaret ederek nesnel ahlak hakkında kesin ve zorunlu bir sistemin +
9
+ imkânını sorguluyor. Bunu analitiklerin sevdiği şekilde bir önerme formuna sokarsak şöyle oluyor:
"Eğer Transandantal Ben hakkındaki tüm açıklamalarım doğruySA ve içimde ahlak yasası varSA o zaman x iyi, y kötüdür"
Bu önerme gördüğünüz gibi şartlı bir önerme ve +
"Eğer Transandantal Ben hakkındaki tüm açıklamalarım doğruySA ve içimde ahlak yasası varSA o zaman x iyi, y kötüdür"
Bu önerme gördüğünüz gibi şartlı bir önerme ve +
10
+ iyi-kötü hakkında söylediğimiz şeylerin doğru olabilmesi önkoşulun doğruluğu durumunda mümkün (p doğru ise q da doğru). Ancak önkoşulun değiştiği durumlarda da bir şekilde q doğru olabilir. Bu durumda q nun doğruluğunu ortaya çıkaran şartları belirtmek zorundasınız +
11
+ daha açık söylemem gerekirse Kant'ın Transandantal Ben'i kurmak için cevaplandırdığı sorular ve o sorulara verdiği (zaman-mekan görüşü + kategoriler + ilkeler) sisteminin yerine neyin nasıl ikame edildiği açıklanıp tıpkı Kant'ın yaptığı gibi +
12
+ "eğer bu ontolojik ve epistemolojik açıklamalar doğruysa o zaman ahlak hakkında şöyle şöyle zorunlu ve kesin sonuçlara ulaşırız" gibi bir açıklama yapmaları gerekiyor.
Açıkçası @tfnkymz ve bu konuyla çok uğraşan kişilerin hepsi Kant'ı paravan olarak kullanıyor dediğim +
Açıkçası @tfnkymz ve bu konuyla çok uğraşan kişilerin hepsi Kant'ı paravan olarak kullanıyor dediğim +
13
+ yer burası. Açıklayayım:
Kant sonrasından günümüze değin Kant'ın açıklamaları her anlamda her tekil meselede eleştirildi. İçimizde bir ahlak yasasının olup olmadığından tutun apriori önermelerin olup olmadığına, zaman-mekan görüsünün anlağımızdaki algılarımıza +
Kant sonrasından günümüze değin Kant'ın açıklamaları her anlamda her tekil meselede eleştirildi. İçimizde bir ahlak yasasının olup olmadığından tutun apriori önermelerin olup olmadığına, zaman-mekan görüsünün anlağımızdaki algılarımıza +
14
+ eşlik edip etmediğine kadar veya kategorilerin var olup olmadığına kadar. Alman idealini de fenomoloji geleneği de analitik gelenek de kıtacılar da hep bu Kant eleştirilerinin bir ürünü. Ancak bugün geldiğimiz nokta açısından akademide öyle kesin bilgiler ve önermeler +
15
+ dillendirmek kolay değil. Özellikle post-modernizmden sonra bugün fizik ve matematikte bile o şekilde bir kesinlikten bahsetmek akademide mümkün değilken Kant'ın cebelleştiği tüm o sorular yumağını bırakıp sonuçları olan ahlakın nesnelliği üzerinden tartışma yapmak +
16
+ bazı felsefi sorulardan kaçmak için Kant'ı paravan gibi kullanmaktır. @tfnkymz videolarında akla göre kötü akla göre iyi vs diyor, hangi akıl abi Descartes senin kötü dediğin bazı şeylere kötü demiyor Leibniz demiyor Spinoza demiyor Husserl demiyor Heidegger demiyor +
17
+ Plantinga demiyor Aquinas demiyor Scotus demiyor Aristoteles demiyor İbn Sînâ demiyor Gazzâlî demiyor Râzî demiyor. Ya bu adamların hepsi aptaldı anlamadı diyeceksin ya Kant gibi bu konularda herkes şu konuyu yanlış anladı diyip yeni bir Kritik projesi ortaya koyacaksın +
18
+ ya da kendi yaptığının şeyin rasyonel değil bir duygusal yönelim olduğunu kabul edeceksin.
Ben mesela bu konuda @BeyterTaner hocanın da samimi olduğunu düşünsem de özür dileyerek söylüyorum felsefi olarak argümanlarına bir kıymet veremiyorum. Dinliyorum okuyorum takip +
Ben mesela bu konuda @BeyterTaner hocanın da samimi olduğunu düşünsem de özür dileyerek söylüyorum felsefi olarak argümanlarına bir kıymet veremiyorum. Dinliyorum okuyorum takip +
19
+ ediyorum ama yok konu hep surada kilitleniyor: bu hocalar bir tür idealar kuramını kendi epistemik cemaatlerin verili olarak kabul ediyorlar ve kesinlik tartışmalarını bu şekilde çözmeye çalışıyorlar. Bu tür ahlak konusunda epistemik olarak başvurdukları şey ise "sezgi" +
20
+ ama sezginin ne olduğu belli değil. Eğer sezgi insanın rasyonel benliğinin bir parçası ise @BeyterTaner hocanın ve onun gibi düşünenlerin çıkıp Kant'ın "Transandantal Ben"i gibi sezginin ontik ve epistemik mahiyetini felsefi olarak tartışılabilir düzlemde ele alması +
21
+ gerekiyor. @BeyterTaner hoca bu konularda çok fazla yetersiz insanla muhatap olduğu için bir noktaya gelmiş ve kendisi gibi düşünmeyen herkesin dini veya politik niyetlere sezgisel olarak apaçık olan şeyleri eğip büktüğünü iddia ediyor.
Tekrar ediyorum @BeyterTaner +
Tekrar ediyorum @BeyterTaner +
22
+ hocanın samimi olduğunu düşünsem de bu konuda bir argümanı olduğunu düşünmüyorum. Nedenini de hemen açıklayayım: sezgisellik meselesinde farkında olarak veya olmayarak sürekli "ikna" kavramına atıf yapılıyor. Şimdi eleştirim şu:
23
Bugün tıp, psikoloji ve zihin felsefesi açısından biliyoruz ki insanların tercih, kabul ve ikna durumlarını yönlendiren ve etkileyen birçok farklı değişken var. Hatta bu değişkenleri toplayıp sınıflandırmak neredeyse imkânsız. Durum böyle olunca insanın ikna olup olmamasını +
24
+ doğrudan rasyonelliğe bağlaması bir mantıksal sıçrama. İnsanın ikna yönetimlerinin belirleyen onlarca irrasyonel iç motivasyon varken ikna olmayı nasıl ölçüt kabul edebiliriz. Bunu sadece x kötü değildir diyen için değil x kötüdür diyen için de söylüyorum. Çünkü ikisi de +
25
+ insan benliğinin bir seviyesinde ikna olunan bir idrak yapısına sahip. Birinin rasyonel diğerinin irrasyonel olduğunu belirleyen ne? Dediğim gibi ya çıkıp Kant gibi bize bu tartışmaların ontik ve epistemik yönlerini tartışılabilir bir zeminde ortaya koyacaklar ya da +
26
+ bu konuda rasyonel bir ahlak zemininden değil romantik bir tavırdan hareketle bu pozisyonu savunduklarını kabul edecekler. Çünkü tanrının yokluğu için getirilen kötülük problemi bu arka plan olmaksızın tıpkı ontolojik argüman gibi salt bir tanım oyununa dönüşüyor.
27
Yani ontolojik argümanın tanrının varlığını ispat etmediği için söylenen ne kadar eleştiri varsa (ki bence hepsi haklı, ontolojik argüman çok saçma bir tanım oyunu) aynısını kes kopyala yapıp kötülük problemine eleştiri olarak getirebiliriz. Dediğim gibi yukarıdaki arka +
28
+ plan tartışmaları olmadan kötülük problemi rasyonel bir mesele değil bir tanım oyununa döner veya duygusal ikna aygıtlarıyla taraftar toplamaya çalışılan bir kör dövüşüne...
Saygılar ile
Saygılar ile