@omerdumgiriz: Mustafa Kemal'in silâhşoru Kel...
@omerdumgiriz
21 views
Feb 09, 2025
1
Mustafa Kemal'in silâhşoru Kel Ali (Çetinkaya), Gürsoy'un (2020) belirttiğine göre "1925'te Büyük Millet Meclisi'nde, tartıştığı Ardahan milletvekili Halit Paşa'yı vurmuştu" (s. 139).
Ali Çetinkaya'nın İstiklâl Mahkemelerinde reislik yapmış olduğunu hatırlayalım.
Ali Çetinkaya'nın İstiklâl Mahkemelerinde reislik yapmış olduğunu hatırlayalım.
2
"Deli" Halit Paşa, hılâfeti ilga eden kanun teklifinin imzacıları arasında yer almaktaydı.
View Tweet
3
Dönemin istihbarat müdürlerinden Feridun Kandemir'in hatıratına göre Deli Halit Paşa cinayeti şöyle cereyan etmişti:
4
Gümüşhane mebusu Kadirbeyoğlu Zeki Bey'in hatıratına göre Deli Halit Paşa cinayeti:
5
"10 Şubat 1925 Salı günü ..mecliste gerginlik yaşanır. Manisa Mebusu Reşat Bey, Mecliste 'Derebeylik havası' olduğu, bazı mebusların derebeylik yaptığını, bu durumun fikir hürriyetine zarar verdiğini ve meclis iç tüzüğünde yasak olmasına rağmen silahla geldiklerini söyler."
6
"Ali Fuat Cebesoy da hatıratında olayın bir komplo olduğunu, Ali Çetinkaya’nın olayı tezgâhladığını, boğuşma esnasında Meclis kapısındaki komiser ve hizmetlilerin Kabadayılar Grubu tarafından uzaklaştırıldığını ve Rauf Bey’e 'Ne duruyorsun vur' deyince arkadaşları.."
7
📌Rıza Nur'un naklettiğine göre Deli Halid (Karsıalan) Paşa cinâyetinin perde arkası:
8
Silâhların Gölgesi Altında TBMM
Enver Behnan Şapolyo, 1920 senesi TBMM'sindeki mebusların fevkalâde bir niteliğini mevzubahis etmiştir:
Herkesin muhakkak belinde bir tabancası vardı. Mebuslar tabancalı idi.
📕Emel Akal, İştirakiyuncular, Komünistler ve Paşa Hazretleri, 2013, s. 37
Enver Behnan Şapolyo, 1920 senesi TBMM'sindeki mebusların fevkalâde bir niteliğini mevzubahis etmiştir:
Herkesin muhakkak belinde bir tabancası vardı. Mebuslar tabancalı idi.
📕Emel Akal, İştirakiyuncular, Komünistler ve Paşa Hazretleri, 2013, s. 37
9
İttihadçı "Deli" Halid Karsıalan Tetikçi Miydi?
📅1920 güzü. Mustafa Kemal istibdadına karşı TBMM mebuslardan müteşekkil bir encümen, teşebbüsde bulunmaktadır.
TBMM Reisi Mustafa Kemal'den Erzurum Fırka Kumandanı Halid'e mahrem emir:
Celâleddin Arif bir darbe-i hükûmet hazırlamak üzere Kâzım Paşa ile temas maksadıyla geliyor. Bu iki zâtın arasını açmak neye mütevakkıf ise yapınız. Muvaffak olamadığınız takdirde Kâzım Karabekir Paşa'ya suikast yapınız.
📕Süleyman Necati Güneri, Hâtıra Defteri, 1999, s. 53.
📌Dipnot: İttihadçı Süleyman Necati Güneri'nin Teşkilat-ı Mahsusacı tetikçi Ebulhindili Cafer'le (Erçıkan) karabeti vardı binaenaleyh böylesi mahrem hususlara muttalî olması makuldür. Haricen, mesela, Mustafa Kemal'in Elaziz Valili Ali Galib'i taktil etmesi üzere Ebulhindili Cafer'i tavzif etmiş olduğunu Kâzım Karabekir günlüklerinde zikreder.
📅1920 güzü. Mustafa Kemal istibdadına karşı TBMM mebuslardan müteşekkil bir encümen, teşebbüsde bulunmaktadır.
TBMM Reisi Mustafa Kemal'den Erzurum Fırka Kumandanı Halid'e mahrem emir:
Celâleddin Arif bir darbe-i hükûmet hazırlamak üzere Kâzım Paşa ile temas maksadıyla geliyor. Bu iki zâtın arasını açmak neye mütevakkıf ise yapınız. Muvaffak olamadığınız takdirde Kâzım Karabekir Paşa'ya suikast yapınız.
📕Süleyman Necati Güneri, Hâtıra Defteri, 1999, s. 53.
📌Dipnot: İttihadçı Süleyman Necati Güneri'nin Teşkilat-ı Mahsusacı tetikçi Ebulhindili Cafer'le (Erçıkan) karabeti vardı binaenaleyh böylesi mahrem hususlara muttalî olması makuldür. Haricen, mesela, Mustafa Kemal'in Elaziz Valili Ali Galib'i taktil etmesi üzere Ebulhindili Cafer'i tavzif etmiş olduğunu Kâzım Karabekir günlüklerinde zikreder.
View Tweet
10
📅10 Ocak 1920
✍️Mirliva Karabekir'den Harbiye Nazırı Ferik Cemal'e (Mersinli) cevabî telgraf:
Halid müfrit milliyetperverdir. Fakat Maçka seçimlerinde silahlı müdahalede bulunduğu söylentisi doğrulanmadı.
✍️Mirliva Karabekir'den Harbiye Nazırı Ferik Cemal'e (Mersinli) cevabî telgraf:
Halid müfrit milliyetperverdir. Fakat Maçka seçimlerinde silahlı müdahalede bulunduğu söylentisi doğrulanmadı.
View Tweet