@omerdumgiriz: Müderrisoğlu'nun (1974) aktard...

Müderrisoğlu'nun (1974) aktardığına göre Sovyet Rusya Albayı Budiyeni, "bütün ihtiyaçları tamamlamağa" mâtuf yapacakları mâlî ve askerî (silâh, mühimmat) yardımların karşılığında Mustafa Kemal Paşa'dan padişahlığı ve hilâfeti lağvetmesini şart koşmuştur (s. 522).

⁉️Hılâfet-saltanat, Ruslar ve Mustafa Kemal

📅5 Teşrînisânî 1922
✍️Câvid Bey:

❝Geçen gün Weil ile olduğu gibi bugün de Clousiere'le Anadolu'da hâkim ve müteneffiz kuvvetin Meclis mi yoksa Mustafa Kemâl Paşa mı olduğu konuşuldu. Ecnebî mehâfilinde şâyi ve râyic olan fikre..❞

❝..göre hâkim olan Meclisin müfrit kısmıdır; bu fevkalâde mukarrerât bu kısmın tatbîki ile Mustafa Kemâl Paşa tarafından çar-nâ-çar ittihâz ediliyor yahut ettiriliyor. Bil-hâssa hilâfet ve saltanat mes'elesinin mes'ûliyetini bu kısma ve bin-netice Ruslara atfediyorlar.❞ (s.400)

❝Bolşevikler dikkatlerini hemen Mustafa Kemal'e yönelttiler ve ona altın dışında, Deniken ve Kolçak'tan aldıkları Batı Avrupa yapısı silahları göndermeye başladılar. Ona birçok danışman da yolladılar. ..gerçekte onu gözaltında tutuyorlardı.❞

📕Emiroğlu ve Zastawna, 2012, s. 23

28 Ekim 1920 tarihli İngiliz istihbarat mahrem muhtırasına göre Bolşevikler tarafından Kemalistlere sunulan bazı antlaşma şartları dikkat çekicidir:

(2) Padişahlık hükümet şekli iptal edilecek.

(3) Halifelik, komünist bir Türk Hükümeti’nin başındakine devredilecek. Bu nedenle Komünist Türk Hükümeti Başkanı bir Müslüman olmalıdır.

(4) Devlet, laik bir devlet olacak ve vicdan hürriyeti sağlanacak.

(5) Türk kadınlarının sosyal ve siyasi hayatta esas etkisini güvence altına almak ve onların milli hayatta uygun bir pay almalarını sağlamak için peçe sistemi ve bu sistemin yaptığı iptal edilmelidir.

📕Fatih Turgay Eldem, "1920 Tarihli Çok Gizli..", 2021, s. 131-132

"..Bolşeviklerin Atatürk Devrimlerinde oldukça etkili olduğu görülmüştür."

📕Eldem, 2021, s. 118

📅29 Ocak 1921
🗣️M. Kemal'den Bolşevik yetkili Eşba'ya:

"Bence, bütün Müslüman devletler, bağımsızlıklarına kavuştuktan ve kendilerini özgürce yönetmenin tadını aldıktan sonra, zaman içinde harici tesirlerden kurtulacaklar ve böylece hilafete bağlılık da ortadan kalkacaktır."

📅25 Eylül 1920
📍Meclis gizli celsesi

🗣️Mustafa Kemal: "Rus Hükümeti Cumhuriyesinden maddeten muavenet görmekteyiz ve birtakım münasebatı siyasiye ve uhuvvetkârane tesisiyle iştigal etmekteyiz"

📕T.B.M.M. Gizli Celse Zabıtları, Cilt 1, s. 137

📅25 Eylül 1920
🗣️Mustafa Kemal:

"Bunlara buna mümasil bir ifadeyi koyunca bize sorarlar, (halifeniz nerededir? Halifeniz esir midir? Nerededir) (1) halife ve padişahınız? Ne cevap vereceksiniz?.. Esir mi diyeceğiz? (..) Esir olan adam padişah olamaz."

📌İstitrad

24 Nisan 1920'de öyle demiyordu.

Mustafa Kemal'in Bolşevik Ruslarla ittifakı süreciyle "esir padişah" söyleminde değişikliğe gitmesi oldukça anlamlıdır.

View Tweet

📅20 Nisan 1922
📨Mustafa Kemal'den Rusya Sovyet Cumhuriyeti temsilcisi Aralov'a mektup:

"Orduya bir matbaa almak için Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya bağışladığınız paranın bir bölümü olan on bin lirayı (..) gönderilen subaya vermenizi rica ederim."

📕Aralov, 2010, s. 89

📅7 Haziran 1919

9'uncu Ordu Kıtaatı Müfettişi M. Kemal Paşa'nın erkân-ı harbi Hüsrev (Gerede) Bey, 15'inci Kolordu Kumandanı Kâzım Karabekir Paşa'ya;

"Bolşeviklerle işbirliği" yapılmasını teklif etti.

📗Gotthard Jaeschke, "Türk Kurtuluş Savaşı Kronolojisi", 1989, c. 1, s. 41

📅23 Haziran 1919
📨3'üncü Ordu azledilmiş müfettişi Mustafa Kemal, 15'inci Kolordu Kumandanı Kâzım Karabekir Paşa'ya;

"Bolşevizmin Türkiye için zararlı olamıyacağı" hakkında şifreli telgraf gönderdi.

📗Jaeschke, 1989, c. 1, s. 45

📅26 Nisan 1920
📨Mustafa Kemal, Lenin'e gönderdiği mektupta "Sovyet Rusya'nın Türkiye'ye savaş araçları ve 5 milyon altın ruble göndermesini istedi."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1995, c. 3, s. 9

📅27 Nisan 1920
Kızıl Ordu Bakü'yü işgâl etti.

📅3 Ağustos 1920
🗣️Mustafa Kemal: "Türk hareketini takdir eden Rus hürriyetperverleri yardım vadettiler."

📅7 Ağustos 1922
🗣️Sultan Vahideddin: "Mustafa Kemal bir Bolşeviktir."

📗Gotthard Jaeschke, "Türk Kurtuluş Savaşı Kronolojisi", 1989, c. 1, s. 115, 188

📅26 Nisan 1920
📨M. Kemal, Bolşevik Rusya lideri Yahudi asıllı Lenin'e gönderdiği mektupta:

"Sovyetlerin Gürcistan'ı Bolşevikleştirmesi halinde Türkiye'nin de Ermenistan üzerine harekete geçebileceği, Azerbaycan'ı Bolşevikleştirebileceği"ni belirtmişti.

View Tweet

📌İstitrad

31 Ocak 1921 tarihli İngiliz vesikasına göre; İstanbul'da faaliyet yürüten Bolşevikler ile Yahudiler işbirliği içerisindeydi.

Ayrıca, söz konusu vesikanın (muhtemelen Mustafa Kemal'e ilişkin) 11'inci maddesi sansürlenerek tahrif edilmiştir.

View Tweet

✍️Hindistan sömürge valisi eski vekili Lord Ampthill, Bolşevikler ile Kemalistler arasındaki işbirliğini işaret etti:

❝Çabukça o kadar Yahudi istilasına uğramış hale gelmişlerdir ki kendileri kasten halifeliği ve sultanı devirmeye koyulmuşlardır.❞

View Tweet

📌19 Mayıs 1920 tarihli beyanname:

View Tweet

❝..Sovyet Rusya ve Ankara hükümetleri 1921 Mart'ında bir dostluk anlaşması imzaladılar. ..Milli meclis 1920 Eylül'ünde 200 kilo külçe altın teslim aldı, anlaşmanın imzalanmasından sonra Sovyet mali yardımı toplam 10 milyon altın rubleye ulaştı.❞

📕Plaggenborg, 2015, s. 80

❝Bunun daha ötesinde, Sovyet kaynaklarında Kafkas bölgesinde konuşlanmış 10-15.000 Kızıl Ordu süvarisinin 1921 yaz aylarında Kemalistlerin safında Yunanlılara karşı savaştığına dair atıflar vardır.❞

📕Stefan Plaggenborg, "Tarihe Emretmek", 2015, s. 80

View Tweet

📅2 Eylül 1920
🗣️Mustafa Kemal'in Fransız "Le Journal" gazetesine mülâkatı:

"Arkamda bütün İslâm alemi ve yanımda bana elini uzatan daha büyük bir müttefik var."

📗Gotthard Jaeschke, "Türk Kurtuluş Savaşı Kronolojisi", 1989, c. 1, s. 119

📅8 Eylül 1920
Bolşevik Rusya Cumhuriyeti'nin altın yardımı: ilk parti Erzurum'a ulaştı.

📅13 Eylül 1920
"Heyeti Vekile programında Teşkilâtı Esasiye Kanunu layıhası" (cumhuriyetçi paralel hükûmetin fiilen kurulmasını içeren anayasa teklifi)

📗Jaeschke, 1989, c. 1, s. 120

Plaggenborg'un (2015) belirttiğine göre "Sovyet Rusya ve Ankara hükümetleri" başka hiçbir ülke tarafından resmen tanınmıyordu (s. 80).

📅16 Mart 1921
✍️Moskova Andlaşması giriş cümlesi:

"Ulusların kardeşliği ve halkların kendi yazgılarını özgürce belirleme hakkını tanımak konusunda anlaşan Türkiye Büyük Millet Meclisi hükûmeti ile Rusya Şuraları Fedaratif Sosyalist Cumhuriyeti hükumeti.."

📕Şamsutdinov, 1999

📅30 Ağustos 1920
✍️Kâzım Karabekir'in Albayrak gazetesindeki bayram tekriği: "İslâm ve Rus milletleri İngiliz, Fransız ve Yunan çapulcularını kovacaklar."

📅11 Temmuz 1921
📨Kâzım Karabekir'den Mustafa Kemal'e telgraf: "Cumhuriyet şeklinden kat'iyyen sakınmak lâzımdır."

📌İlginç

"Lenin’in Komünist Partisi’nde Bolşevik (çoğunluk) etiketini almasına benzetilebilecek psikolojik bir avantajla, Müdafaa-i Hukukun temel doğrultusunu temsil etmek üzere Birinci Grup adıyla bir çoğunluk partisini resmen oluşturmak için Mustafa Kemal, 1921 başlarında.."

"..harekete geçmiş; 10 Mayıs 1921 tarihi itibariyle Müdafaa-i Hukuk Birinci Grubu’nun kurulduğu Hakimiyet-i Milliye aracılığı ile duyurulmuştur."

📕Rıdvan Akın, "TBMM Devleti (1920-1923)", 2001, s. 59

"Bolşevikler, hem silahlı mücadele hem de diplomasi mücadelesi sırasında Türk Hükümeti’ni desteklemiştir. Bu süreçte, İspanyol basını, Lenin-Mustafa Kemal kardeşliğinden bahsetmiş ve Türk-Rus işbirliğini de sıklıkla ele almıştır."

📕Turan, 2019, s. 613

📅31 Ekim 1920
📨Mustafa Kemal'in Garb Cebhesi Kumandanı Ali Fuad Paşa'ya şifreli telgrafı:

"Komünizm cereyanı nihayet ordunun en büyük kumandanlarında* kalmalıdır."

📌Fevzi (Çakmak), Ali Fuad ve Kâzım Karabekir Paşalar ile Refet ve İsmet Beyler kastediliyor.

📅6 Kasım 1920
📍Bakü
🗣️Joseph V. Stalin:

"Elde silah İtilaf'a karşı savaşan Kemal Hükümeti'nin kişiliğinde, diğer bütün sömürgeleri ve yarı sömürgeleri etrafında toplayan burjuva-devrimci bir çekirdiğimiz var."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 273; Yerosimos, 2000, s. 185

📅27 Nisan 1920

"..Gottard Jaeschke’ye göre, Mustafa Kemal, Türk varlığı noktasından hareketle üzülerek bir kurban vermeye hazırdı. Azerbaycan’ın 27 Nisan 1920’de Sovyetleştirilmesi, Moskova ve Ankara’da aynı derecede sevinçle karşılanmıştı."

📕Memmedova, 2016, s. 85

📅29 Ocak 1921
📍Ankara
🗣️Mustafa Kemal'den Sovyet Rusya temsilcisi Eşba Yoldaş'a:

"Meclis'ten geçen son kanunla, Türkiye'de cumhuriyet yönetimi kuruluyor. (..) bizim yönetim sistemimiz Bolşeviklerinkine yakındır."

📘Atatürk'ün Bütün Eserleri, 2004, Cilt 10, s. 358

📌İstitrad

View Tweet

📅4 Kasım 1922
📢"Norwich Bulletin"e göre saltanatın ilga edilmesini;

"Türkiye’de saltanatı destekleyen bazı çevreler, TBMM’nin kararını Bolşevik politikanın bir zaferi ve Türkiye'nin Sovyetleştirilmesinin başlangıcı olarak aksettirmiştir."

📕Ertuğrul ve Uyar, 2020, s. 133

📅22 Şubat 1921
🗣️Joseph Stalin'den Yusuf Kemal (Tengirşenk) Bey'e:

"İttifak akdedemeyiz. Çünkü İngilizlerle bir ticaret muahadesi yapacağız. Kardeşlik muahedesini imza ederiz. Siz Ermenistan meselesini kendi kendinize hallettiniz."

📗Jaeschke, 1989, c. 1, s. 141

"Rakibi Mustafa Kemal’in yıldızı yükseldikçe, Moskova’daki Enver’in yıldızı alçalmaktaydı. Sovyetler Birliği, Kremlin’in Mustafa Kemal’in milliyetçi Türk hükümetiyle vardığı anlaşmaya dayanarak, Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan’ı ezebilmişti."

📕Fromkin, 2008, s. 400

📅4 Ocak 1922
📨M. Kemal'den Lenin'e mektub:

"..kuvvetler ayrılığı.. Batı'da, kapitalist sınıfın tüm millet üzerinde hâkimiyetini kurmak.. için ustaca tezgahlanan bir sistemdir o. Bu bakımdan, biz, Sovyet sistemine kapitalist sisteme göre çok daha yakınlaşmış vaziyetteyiz"

🗣️Mustafa Kemal:

"Kapitalizm (..) bütün dünyanın, bütün milletlerin müşterek düşmanıdır. (..) Bankalar, sendikalar onun en kuvvetli silahlarıdır. Ve bütün milletleri bu silahla mağlup eder."

📕Perinçek, 2014, s. 126

📅23 Mayıs 1921
🗣️Sultan Vahideddin'in İstanbul'daki İngiliz Fevkalâde Komiseri Horace Rumbold'a beyanı:

"Mustafa Kemal'in şahsî ihtirasları (personal aims) var, Bolşevik yardımı aldı."

📗Gotthard Jaeschke, "Türk Kurtuluş Savaşı Kronolojisi", 1989, c. 1, s. 152

📅23-27 Mart 1921
Lenin'in M. Kemal'e gönderdiği nakit, 3.500.000 altın rubleye iblağ etmekteydi.

📕Perinçek, 2014, s. 132

📌1921'de 1 ruble 60 kuruş idi binaenaleyh yardım 2.100.000 lira; Maliye Vekâletinin harcama yetkisi ise 10.080.000 lira idi.

📙Müderrisoğlu, 1974, s. 351

📅20 Temmuz 1921
📨Mustafa Kemal'in Kâzım Karabekir'e cevabı:

"Teşkilâtı Esasiye Kanununda cumhuriyeti ifade eden bir şey yoktur."

📗Jaeschke, 1989, c. 1, s. 157

📅31 Temmuz 1921

"18 Eylül 1920'den bu yana Rusya'dan gönderilen silah ve cephane miktarları açıklandı: 30.000 tüfek, 15.500 süngü ve kasatura, 31.317 sandık cephane, 207 hafif ve ağır makinalı tüfek, 26 top, 21.000 atım top cephanesi."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 632

📅1922
✍️Sultan Vahideddin:

"Mustafa Kemal'in adamları ihtilâlcidir. Onlar Türkiye'yi alt üst edecekler. Ne bana hürmet edecekler ne de devlet daireme. Dîni yok edecekler. (..) Ankara'nın adamları Moskof'tan gelen kanlı ve kızıl fikirlerle dolu (..)"

📘Armstrong, 1925, p. 232

📌Not

Sultan Vahideddin'in Müttefikleri kendi tarafına çekme gayreti, Ankara'yı güdümleyen "ortak düşman" Bolşevikler idi görünüyor.

📅12 Aralık 1921
📨İngiliz Harbiye Nezâretinin Hariciye Nezâretine gönderdiği muhtıraya göre;

"Ulusçu Batı Ordusu'nun elindeki tüfeklerin % 40'ının, makineli tüfeklerin % 24'ünün ve üniformaların %15'inin Bolşeviklerden geldiği tahmin ediliyordu."

📗Gökay, 1998, s. 164

📅30 Ekim 1918-15 Mayıs 1919, Mütareke Devri

"Bolşevik temsilcilerinin Türkiye'ye gelerek hazırlık aşamasındaki Milli Mücadele'nin önderleriyle çeşitli görüşmeler yaptıklarını biliyoruz. Sovyet temsilcileriyle görüşenler arasında Mustafa Kemal de vardır."

📕Perinçek, 2014, s.27

📅20 Şubat 1920
📨M. Kemal'den M. Talat'a mektup:

"..vatanımızı parçalanmak ve milletimizi İngiliz boyunduruğu altında görmek ihtimal-i meş'ûmu karşısında Bolşevik prensiplerini fi'len tatbik etmekte çare-i halâs tahmin olunursa cihet-i tatbikiyesindeki müşkülâta rağmen bugün.."

"..hâkim olduğumuz kuvvete istinaden o hususa da tevessül etmek lâzım gelebilir."

📘İlhan Tekeli & Selim İlkin. (1980). "Kurtuluş Savaşında Talat Paşa ile Mustafa Kemal'in Mektuplaşmaları". Belleten, 44(174), s. 324-325.

📌Not

Sultan Vahideddin ile sabık Şeyhü'l-İslâm Mustafa Sabri Efendi, Mustafa Kemal'i "Bolşevik" tavsif ederken doğru teşhiste bulundukları görülmektedir.

📅21 Şubat 1920
🗣️Mustafa Sabri Efendi: "İttihadçılar Bolşeviklerle anlaşmak istiyorlar." (Jaeschke, 1989, c. 1, s. 90).

"Gönderilen altın rubleler yalnızca hükümetin kasasına girmiyordu, gizli yollardan bazı kimselerin ceplerini de buluyordu."

📘Dagobert Von Mikusch, "Gâzi Mustafa Kemal", 2000, c. 3, s. 104

📌İngiliz istihbarat raporuna göre Sovyet Rus Cumhuriyeti'nin Ankara temsilcisi Aralov, Birinci Meclis'te mebus satın almıştır.

View Tweet

📌

View Tweet

📅1 Kasım 1922. Sinob mebusu ve Sıhhiye Vekili Rıza Nur ve rüfekasının kanun teklifi, tadil edilerek kabul edildi ve saltanat kaldırıldı.

İstanbul'daki İngiliz Baştercüman Andrew Ryan'ın muhtırasına göre Rıza Nur, "Bolşeviklerden ödenek alıyordu".

View Tweet

"En az Yunan işgalcilere olduğu kadar İngiliz emperyalistlere karşı da verilen ulusal bağımsızlık savaşı sırasında, ulusal Sovyet Rusya'ya dayanan Mustafa Kemal kimi zaman çok açık anti-emperyalist bir söylem kullanacaktır."

📘Georgeon, "Osmanlı-Türk Modernleşmesi..", 2006, s. 9

📌Tahlil

Mustafa Kemal'in 1919-1922 devresindeki "Batı aleyhtarı" söylemleri; para, silâh, mühimmat, insan kaynağı temin ettiği Sovyet Rus Cumhuriyeti'nin beklentileri/tahsilatı kapsamında anlamını bulmaktadır.

"Yalnızca 1921'de Sovyet hükümeti Türk halkının ulusal kurtuluş kuvvetlerine 6,5 milyon altın ruble tutarında para, 33.275 tüfek, 327 makineli tüfek, 1.500 kılıç, 20.000 gaz maskesi, 57.936.000 fişek, 120.476 mermi, 45 top, 'Jivoy' ve 'Jutkoy'(1) torpidoları vermiştir. Frunze.."

"..daha 1921 sonlarında Türkiye’yi ziyaretinde Trabzon'da, Kemalistlere 1.100.000 altın ruble vermiştir.(2)"

📘(1) Dokumenti vreşnoy politiki SSSR, c. III, s. 323; (2) S. Velikov, age., s. 51; Aktaran: Dimıtır Vandov, "Atatürk Döneminde Sovyet/Türk İlişkileri", 1982, s. 205

📌Not

"Dimıtır Vandov" muhtemelen Federal Almanya'da ikâmet eden, komünist bir gurbetçi zira kitabın kaynakçası önemli ölçüde Türkçe kitaplardan ve gazetelerden müteşekkil.

⚠️Sultan Vahideddin'in "M. Kemal Bolşeviktir." cümlesine bir izah

📅30 Aralık 1920
🗣️Cavid Bey'den Kont Sforza'ya:

"Rus ne kisveye girerse girsin, Türk'ün daima düşmanı kalacağını ve İstanbul'u istemekten vazgeçmeyeceğini söyledim."

📘"Meşrutiyet Ruznâmesi", 2015, c. 4, s. 199

📅8 Ağustos 1922
🗣️Yahudi Bolşevik Karl Radek:

"Talat Paşa, (..) 1919 Eylül ayındaki Denikin saldırısı sırasında dış ülkelerde bulunan Sovyet temsilcileriyle görüştü ve Rus-Türk yakınlaşmasının propagandasını yaptı."

📘Adıgüzel, 1985, s. 44

📌Mustafa Sabri Efendi farkında.

📅7 Nisan 1921
✍️Kominternin Güneydoğu Avrupa ülkelerine hitab eden "Kommunismus" mecmuası:

"..Sovyet Rusya'nın Kemal'le ittifak yapmasının ne denli doğal olduğu ortaya çıkar. Bunun yanısıra Kemal, komünist ajitasyona büyük bir özgürlük tanımıştır."

📘Adıgüzel, 1985, s. 21

📅21 Mart 1921
🗣️Sultan Vahideddin:

"Kemalistler.. Haricî destek aradılar ve Bolşeviklerde buldular. Bolşevikler artık Türk sınırına çok yakın.. Müslüman Türkler, dinleriyle bağdaşmadığı için Bolşeviklikle hiçbir işi olamaz ama eğer onlara zorla dayatılırsa, o zaman ne olacak?"

Sultan Vahideddin nazarından Anadolu'daki efkâr-ı umumiye:

1) Anadolu'ya gönderdiği kumandan ihanet etmiş, ordusu yok artık.

2) İttihadçılarla ve bilhassa 1877-1878'de Türkleri kesmiş olan Rusların üstelik Yahudi Dönmesi ekseriyetli Bolşevik devrimci hükûmetiyle ittifak kurmuş.

3) Dönmeler Anadolu'da nüfuz kazanmış ve Bolşeviklerin Romanov hânedanlığına yaptığına benzer şekilde Osmanoğlu hânedânlığını da ziyadesiyle kıyabilir.

4) Hılâfet ve Dârü'l-Hılâfe kâfirler tarafından payimal edilebilir, bu da ulusalcıların işine gelir.

View Tweet

Nüfuzlu Selânik Dönmelerinin Millî Mücadele harekatındaki umumî temayülleri ve temin ettikleri yurtdışı destekleri hakkında bir özet için bakılabilir:

View Tweet

📌İstitrad

"..hanedan mensubu sultan ve şehzadelerin memlekette arta kalan mallarından Dönmeler, Yahudiler ve Siyonistler istifade etmişlerdir ve Türk milleti sultanların ve şehzadelerin bir çöpüne el sürmemiştir."

📕Düzdağ, 2002, s. 311

📌İstitrad

"Hatta çok iyi görüştüğüm bir Yahudi antikacı Kurkia, bu hâl ile alay eder ve kendi şivesiyle 'Abdülhamid'in tek vârisi, Sami Günzberg'dir' derdi."

📗Bali, 2014, s. 249

Günzberg, siyonist lider Weizmann tarafından maaşa bağlanmıştı.

View Tweet

İngiliz gizli istihbarat dairesi raporuna göre Bilecik görüşmesi heyetinin İstanbul'a avdet sebebi M. Kemal'in üç talebini kabul ettirmek idi.

"Padişah İstanbul'da oturacak, Hükümet Ankara'da olacaktır" maddesi dikkat çekici. Bolşeviklere danışılarak hazırlandığı muhtemeldir.

📅23 Nisan 1920 itibarıyla

Meclis Hükûmeti sistemi, "1789 Devrimi’nden sonra kurulan Fransız Ulusal Konseyi’nden olduğu gibi Rusça 'ispolkom' kısaltmasıyla bilinen Bolşevik İcra Komitesi’nden de esinlenilmişti."

📕Fraser, Mango & McNamara, 2011, s. 225

📅19 Eylül 1919

Sadrâzam Ferid Paşa, "Trabzon'dan Anadolu'ya sızan Bolşeviklerle ilgili ne gibi tedbirler alındığını" Trabzon valisine sordu.

Paşa'ya göre Anadolu'daki millîciler, Yunan'ın İzmir'den tahliyesi girişimlerini tehlikeye düşürmektedir.

📕Sarıhan, 1994, c. 2, s. 117

📅10 Ekim 1919
✍️Mustafa Kemal, Millî Harekat liderlerinden Harbiye Nâzırı Cemal (Mersinli) Paşa'ya gönderdiği telgrafta;

İstanbul Çarlık Rusyası'na vadedilmiş olduğu için Cihan Harbi'ne mecburen girilmiştir dedi.

📕Sarıhan, 1994, c. 2, s. 160

View Tweet

📅3 Mayıs 1920
📍İcra Vekilleri Heyeti kuruldu.

Meclis Hükûmeti sistemi, "1789 Devrimi’nden sonra kurulan Fransız Ulusal Konseyi’nden olduğu gibi Rusça ispolkom kısaltmasıyla bilinen Bolşevik İcra Komitesi’nden de esinlenilmişti."

📕Fraser, Mango & McNamara, 2011, s. 225

📅26 Haziran 1922
✍️İngiliz Gizli İstihbaratı mahrem raporu:

"Sovyetler, önceleri Mustafa Kemal'i devirmek için Enver'i kullanmayı amaçlamışlar. Enver, bu amaçla Kafkaslarda çalışmaya koyulmuş. Tehlikeyi kavrayan Mustafa Kemal, Sovyetlere yanaşmış ve gizli bir anlaşma yapmış."

📅18 Temmuz 1922
📨İngiltere'nin Şam Konsolosu Palmer'den Dışişleri Bakanı vekili Balfour'a:

"..Signor Touzzi.. şunları söyledi: Anadolu, yokluk ve sıkıntı içinde. Bolşevik yardımı olmasa Mustafa Kemal'in askeri direnişi çöker."

📕Şimşir, 2000, c. 4, s. LXXV

✍️Hâfız İsmâil:

"..Dönme Kabakcının Kuvâ-yı Milliyesi ve sahtekâr Bolşeviklik propagandasile.."

📕Alemdar, 5 Mart 1336-1920, Aded 444-2742, "Bizi Nereye Götürüyorlar", s. 2

📅16 Mart 1920
📨Ankara'daki Mustafa Kemal'den Erzurum'daki Kâzım Karabekir'e:

"Batum'da Bolşeviklik ilan" edilmeli. "Bolşevikliğin Kars, Artvin, Ardahan ve Gürcistan'da da yayılması pek yararlı olacaktır."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1994, c. 2, s. 431

📅8 Mayıs 1922
✉️İstanbul’daki İngiliz Fevkalâde Komiseri Robeck’ten Hariciye Nâzırı Curzon’a yıllık mahrem rapor:

“Padişah.. Mustafa Kemal tarafından kendisine karşı takınılmış olan saldırgan tavrın farkındadır ve Bolşevik rejimin korkusuyla,” milliyetçilerin “Bolşevikler..”

“..ile olan yakın ilişkisinden endişe duymaktadır. Şu andaki aciz durumu, ülkesinin refahı için olan samimi endişesiyle birleşince, kendisini sempatik ve biraz acınası bir figür haline getirmektedir.”

📕Ali Satan, “İngiliz Yıllık Raporlarında Türkiye 1921”, 2011, s. 21

"..1919-1923 yıllarında Mustafa Kemal Paşanın.. -genç Sovyet devletinin etkili maddî, parasal ve diplomatik desteği ile- gerek kokuşmuş padişahı, gerekse itilâfın Yunanlı yardımcı birliklerini Anadolu'dan kovuşu.."

📙Glasneck, 1976, s. 56

Mason Amerikalı sermâyedarlar/kapitalistler tarafından fonlanan mason Bolşevikler meselesi:

View Tweet

Bolşeviklerin Kemalistlere yardım etmesi, masonik bir vecibe çerçevesinde de değerlendirilebilir. Nitekim biliyoruz ki Kemalist seçkinlerin seçkinleri ekseriyetle mason idi.

View Tweet

Bolşevik seçkinler arasında Yahudi asıllıların ve Kemalist seçkinler arasında Sabataycıların nüfuzlu olmaları, hiç şüphesiz, Sovyet Rus Cumhuriyeti ile BMM Hükûmetinin müspet ilişkilerine esaslı bir faktör teşkil etmiştir denilebilir.

"Atatürk, Sovyetler Birliği ile olan ve Türkiye'nin itilâfa karşı savaşında değer biçilemeyecek bir arka destek sayılan dostluğu, Türk bağımsızlığının direği olarak niteliyordu."

📙Johannes Glasneck, "Türkiye'de Faşist Alman Propagandası", 1976, s. 62

📅11 Nisan 1920

"Mustafa Kemal, Karabekir'e Bolşeviklerle bir an önce ilişki kurmak gerektiğini bildirerek bu konuda alınan tedbirlerin bir sonuca ulaşıp ulaşmadığını sordu."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1994, c. 2, s. 478

📌İstitrad

Sadrazam Ferid İngilizlerle ittifak arayışında iken Mustafa Kemal de Bolşeviklerle ittifak peşinde. İtilâf Devletlerinin Payitaht ile taşra arasında kurdukları entrika düzeni de ayrı bir bahistir elbette.

View Tweet

Mustafa Kemal'in Turancıları ve Turancılığı tasfiye etmesi ile Sovyet Rus Cumhuriyeti yardımları/güdümü arasında anlamlı bir ilişki var mıdır?

📙Johannes Glasneck, "Türkiye'de Faşist Alman Propagandası", 1976, s. 197, dipnot 106

📅23 Nisan 1920

"Kâzım Karabekir, Anadolu'nun kurtuluşu için Bolşevik ordularıyla elele vererek harekâttan başka bir çare kalmadığını Ankara'ya bildirdi. (..) Mustafa Kemal, 26 Nisan'da Lenin'e bir mektup yazacak"

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1995, c. 3, s. 3

📅8 Mayıs 1920

"Ankara Hükümeti, Sovyet Hükümeti'yle anlaşma yapmak üzere Rusya'ya gidecek olan Dışişleri Bakanı Bekir Sami Bey'e bir talimat verdi. Talimatta özetle şöyle deniyor: (..) Para, silah, makinalar, gerekirse askerî birlikler istiyoruz."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 31

📅9 Mayıs 1920
🗣️Mustafa Kemal:

"Kafkasyanın son vaziyeti Malûmu Âliniz Kızıl Ordu namı altında hizmet eden islâm bolşevik ordusu Baküye girdikten sonra Ermenistan hududuna kadar gelmiş.."

📕TBMM Gizli Celse Zabıtları, Cilt 1, s. 22

📅11 Mayıs 1920

Hariciye Vekili Bekir Sami (Kunduh) ve İktisad Vekili Yusuf Kemal (Tengirşenk) beyler "Sovyetlerle bir dostluk ve yardım anlaşması" yapmak üzere Ankara'dan Moskova'ya doğru yola çıktı.

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1995, c. 3, s. 36

📅11 Mayıs 1920
🗣️Hamdullah Subhi (Tanrıöver)

"..Bolşevizm İslâm memleketlerinde dine karşı tecavüzkâr olmadı. ..İman ediyorum ki, memleketimizdeki müstevli hain kuvvetleri kovmak için bizim en tabiî müzahirimiz gelen Bolşevik kuvvetleridir."

📕TBMM Zabıt Ceridesi, c. 1, s. 258

📅11 Mayıs 1920
🗣️Besim Atalay:

"Büyük Peygamberimiz diyor ki: Dini ve Müslümanlığı yine ondan olmıyan birtakım insanlar temin ve teyidedecek, işte Allah o kuvveti bize gönderiyor. Biz Bolşeviklere mümaşat etmekle bilâkis şeriate daha fazla yaklaşıyoruz."

📕TBMM ZC, c.1, s. 258

📌Not:

Mustafa Kemal'in muvazaa partisi olan Türkiye Komünist Fırkası, 22 Kasım 1920 tarihli meclis kararına istinaden heyet teşkil etmiş ve Sabataycı Tevfik Rüştü'nün (Aras) liderliğinde Moskova'ya göndermiştir.

Besim Atalay, mezkûr heyette idi.

📕Perinçek, 2014, s. 94

📅3 Haziran 1920

"Sovyet Dışişleri Bakanı Çiçerin, Mustafa Kemal'in Lenin'e hitaben yazılmış 26 Nisan tarihli mektubuna cevap verdi. (..) 2 milyon lira ile 60.000 tüfek, 112 hafif makinalı tüfek ve 10 ağır topun verileceği belirtildi."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 68

📅Mart 1921

"Bu arada Sovyet Rusya ulusal kuvvetlere savaş malzemesi ve altın göndererek büyük bir yardım sağladı. Bankanın Trabzon şubesine, 2.200.000'i Kızıl Ordu'nun Sibirya'da el koyduğu Amiral Kolçak'ın hazinesinden gelen, yaklaşık 3,5 milyon altın ruble yatırıldı. Bu.."

"..para o sırada Ankara hükümeti nezdinde elçilikle görevlendirilmiş Frunze tarafından bizzat bankanın kasasına yatırıldı."

📗André Autheman, "Bank-ı Osmanî-i Şahane", 2002, s. 254

📌Gerillanın tasfiyesi olayı ile Bolşevik yardımları ilişkisi

View Tweet

📅26 Mayıs 1921
📨K. Karabekir'den M. Kemal'e ve M. Fevzi'ye:

"Tarafımızdan tedabir-i lazime yapılıyor. ..Enver’in programını izahla Bolşevik olduğunu, dinden çıkarak kadınların erkeklerle birlikte açık gezeceklerini halka anlatarak hissiyat-ı diniyeleri tahrik olunuyor..."

📅15 Temmuz 1920
✍️Tiflis'teki İngiliz Albay G. B. Stokes'in raporu:

"Azerbaycan halen Bolşeviklerin elinde bulunuyor. Bunun sorumluluğu M. Kemal ve Nuri Paşalara ait. Zira, Bolşeviklerden silâh ve cephane almak umudunda olan M. Kemal'in onlarla doğrudan doğruya temasa.."

"..geçebilmek için Azerbaycanlılara Bolşevik yönetimi kabul etmelerini telkin etti. Bolşeviklere karşı ayaklanan Azerler bastırıldı ve Ermenilerin yardımıyla Bolşevikler Gence'de 15.000 Tatar'ı (Azeriyi) katletti. Halen Bolşeviklerin terör rejimi hakim."

📕Şimşir, 1975, 2/LXVII

📅11 Temmuz 1920
📨Batum'daki İngiliz Bahriye Subayından İngiliz Bahriye Nezâretine muhtıra:

"Bolşevikler Azerbaycan'a âniden geldi, ayaklanan Azeriler Bolşevikleri yenilgiye uğratabilecek iken arkadan Ermenilerin haince saldırısına uğradı ve 10-15 bin Tatar (Azeri) katledildi."

📅12 Mayıs 1920

BMM Hükûmeti, "Bolşevik yardımlarının ne olacağının bilinmediği, Kızılordu'nun Türkiye'ye karşı tutumunun açıklığa kavuşmadığı, İtilaf Devletlerini Türkiye aleyhine kışkırtacağı gerekçeleriyle Doğu harekâtının ertelenmesini Karabekir'den tekrar istedi."

📅29 Ocak 1921
📍Ankara

M. Kemal, Sovyet Rus Cumhuriyeti “Doğu Halkları Propaganda ve Hareket Konseyi” temsilcisi Eşba’ya;

cumhuriyetin bilfiil kurulduğunu ve hılâfet müessesesinin istikbalde kaldırılacağını ifade etti.

📘Atatürk'ün Bütün Eserleri, 2004, c. 10, s. 358-359

📅29 Ocak 1921
🗣️M. Kemal'den Eşba'ya

"Rusların Bakû'yu alması sırasında tutuklama ve idamlar olduğuna ve Azerbaycan'ın zenginliklerinin Rusya'ya taşınmasına ilişkin haberler gelmiştir. Türkistan'da Müslümanlara karşı neredeyse katliam uygulanmıştır."

📘ABE, 2004, c. 10, s. 360

📌

View Tweet

📅14 Ağustos 1920
✍️BMM İktisad Vekili Yusuf Kemal (Tengirşenk):

"Lenin sarayda oturmuyor. Kapısında kapıcı ve nöbetçi görünmüyor. İlmi ile Karl Marks'ı geçen, başka milletleri Rus yapmak siyasetinin iki büyük yapıcısı Çarlık'la Ortodoks Kilisesi'ni yıkan Lenin. Pantolonu.."

"..ütüsüz. Bize iltifatlarda bulundu. Dünyanın en tatlı ve sevimli adamlarından biri."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1995, c. 3, s. 173-174

📅14 Ağustos 1920
🗣️M. Kemal:

"İslâmiyetin en âli kaide ve kanunlarını ihtiva eden bolşevizmin, bizim dahi mevcudiyetimize kastetmiş olan müşterek düşman aleyhinde, bugün ihraz etmiş bulunduğu zafer, bizim için de şayanı teşekkür, bir neticedir."

📕TBMM ZC, Cilt 3, s. 207

📌İstitrad

Mustafa Kemal, 1921'de, Amerikalı gazeteci/ajan Clarence Streit'e "dini konularda pek bilgim yoktur" demiştir.

Ayrıca "The American Jewish World", Streit'e dayandırdığı haberinde, Mustafa Kemal'in Sabataycı kökenli olduğunu belirtmiştir.

View Tweet

📅19 Ağustos 1920
📨Azerbaycan'ın Sovyet Rus Cumhuriyeti güdümündeki cumhurbaşkanı Neriman Nerimof'tan BMM reisi Mustafa Kemal'e mektub:

"Müslüman komünistleri sizin maksudunuza çatmak yolunda var kuvvetlerini sarf edeceklerdir."

📕T.B.M.M. Zabıt Ceridesi, Cilt 3, s. 333

📅31 Ağustos 1920
🗣️Sovyet Rus Cumhuriyeti temsilcisi Upmal'ın Erzurum'daki nutku:

"Yaşasın Türkiye'nin Kızıl ordusu!"

📗Gotthard Jaeschke, "Türk Kurtuluş Savaşı Kronolojisi", 1989, c. 1, s. 119

📅8 Eylül 1920
✍️Selânikli Abdülgani Ahmet (Doyran) Bey'in gazetesi "Öğüd":

"Kızıl Ordunun Kafkasya'ya geldiğinden beri ümitlerimiz yükseldi, fakat biz bolşevik olabilir miyiz?"

📗Jaeschke, 1989, c. 1, s. 120

📅14 Ağustos 1920

"Bekir Sami Bey, Lenin’e Anadolu halkının ve Büyük Millet Meclisinin selamlarını ilettikten sonra Sovyetlerin ilan etmiş olduğu prensiplere bağlı kalacaklarını ve milli sınırları içerisinde bağımsız yaşama emellerinden başka bir amaçları olmadığını izah" etti.

"Anadolu hareketinin henüz iç ve dış politikalarının net bir şekilde belirlenmediği ancak onların 'her halükarda cumhuriyeti benimseyecekleri' Sovyet belgelerinde ifade edilen başka bir husustur."

📕RGASPİ, 159-2-57-1; akt., Çakıcı, 2021, s. 139

📅27 Ağustos 1920

Kâzım Karabekir, "Genelkurmayın bilgi istemesi üzerine, Bolşevik ordularında bulunmadığı için ordudaki subay apoletlerini söktürdüğünü, erlerin de başlarına kızıl yıldız taktıklarını bildirdi."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 189

📅2 Eylül 1920

"Ankara Hükümeti, gönderdiği talimatta Rusların Türkiye'yi oyaladığını, Batı'ya karşı Türkiye'yi bir koz olarak kullanacağını, Ermenistan'ı yenip Azerbaycan'la Türkiye arasındaki ilişkiyi sağlamadığını, Türkiye'ye Bolşevikliği sokmaya çalıştığını bildirdi."

📌Dipnot

Bolşeviklerin Polonya'da mağlub olduğu (16 Ağustos) hengâmda, İtilâf Devletleri ile M. Kemal arasında gizli temaslar kurulduğunu ve teklifler yapıldığını; millîci harekette de İttihadçılar ile Kemalistlerin iktidar mücadelesi verdiğini hatırlayalım.

📅2 Eylül 1920
✍️Genelkurmay Başkanı ALBAY İsmet (İnönü) Bey'den Doğu Cephesi Komutanı General Kâzım Karabekir'e:

"Doğu ordusu kışkırtılabilir. Hükümet aracılığı ile olmayan devrim çalışmalarının kesinlikle yasaklanması kararlaştırılmıştır."

📌M. Kemal tedirgin olmalı.

📌Dipnot

Kemalist teşkilatta denge (Batılıların tabiriyle "stability") sarsılmış durumda olmalı ki, Erkân-ı Harbiye Reisi Miralay İsmet Bey'in 1 Eylül 1920 tarihli talimatında şu karar yer almıştır:

Büyük Millet Meclisi'nin Sivas'a nakli.

M. Kemal'in Fransız "Le Journal" gazetesine "arkamda bütün İslam dünyası var" beyanatı (2 Eylül 1920) ile

Enver Paşa'ya cevabî mektubunda dile getirdiği "amaç İslam birliği kurmak değil" (4 Ekim) cümlesi, söz konusu "denge"sizliğe delâlet etmektedir.

View Tweet

📌

View Tweet

"I. İcra Vekilleri Heyetinde Dahiliye Vekili olan ilk üç milletvekili Bolşevik eğilimlidir."

📕Yalçın, 1995, s. 408

📌1'inci İcrâ Vekilleri Heyeti devresi: 3 Mayıs 1920 - 24 Ocak 1921

View Tweet

📅Ekim 1927
✍️Mustafa Kemal, Tokat mebusu ve 65'e karşı 98 reyle Dahiliye Vekili seçilen Nazım Öztelli'yi itham etmiştir:

"Nazım Bey bizzat veya dolaylı olarak yabancı çevrelerden bazıları ile temas yolunu bulmuş; onlardan teşvik görmüş ve yardım imkânlarını da sağlamıştı."

Fevkalâde ironiktir ki eldeki yüzlerce veriye göre Mustafa Kemal de, "paralı uşak" nitelendirdiği Nazım (Öztelli) Bey'e benzer şekilde;

"bizzat veya dolaylı olarak yabancı çevrelerden bazıları ile temas yolunu bulmuş; onlardan teşvik görmüş ve yardım imkânlarını da sağlamıştı."

📌Bu bağlamda doğru bir kanaat elde etmek için şu bilgi zincirleri okumak faydalı olabilir:

View Tweet

📅6 Eylül 1920
✍️Şark Cephesi, 9. Fırka tahkikat raporu:

"Bolşeviklerin takib ettikleri program efradca mechul.. kendi memleketlerini kurtarmak için zaman icabatı bizimle de ittifak ediyorlar biz de bu sayede kuvvetlerinden istifade ederek memleketimizi kurtaracağız diyorlar."

"Efrat: padişahı vatan haini, din düşmanı ad etmektedirler. Çünkü sulhü kendi arzu etmeseydi bittabi imza edilmezdi. Bundan da sarfı nazar tâ bidayetde İstanbulda kalmayıp Anadolu dahiline kaçıp gelmesi lâzımdı, diyorlar."

📕Kâzım Karabekir, "İstiklâl Harbimiz", 1960, s. 878-879

Padişah Sevr'in imzalanması hâlinde Millîciler tarafından vatan hainliğiyle itham edileceğinin farkındaydı ve Sevr'i imzalamamıştır.

View Tweet

⚠️Teşkilât-ı Esâsiye Kânununa/Cumhuriyete Bolşevik/Sovyet Rus Cumhuriyeti nüfûzu

📅13 Eylül 1920
"Halk Zümresi'nin siyasî programına dayanılarak.. hazırlanan 31 maddelik Halkçılık programı".

📅20 Ocak 1921'de
"Hükümet tarafından yumuşatılmış biçimi" anayasa kabul edilecektir.

📅13 Eylül 1920

"Mustafa Kemal, Mustafa Suphi'nin, Bakû'dan gönderdiği 15 Haziran tarihli mektubuna cevap verdi. Aynı amaç için çalıştıklarını, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Teşkilatı'nın Sovyet idare teşkilatından farksız olduğunu ileri sürdü."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s.210

📌Saltanatın İlgasında Bolşevik Etkisi?

📅14 Eylül 1920
✍️Kâzım Karabekir'den Ankara'daki Millî Meclise rapor:

"Bolşevik sefaretinin başkâtibi Opmal"ın mütalaası: "..Eğer Türkiyenin âtide yine sultan hükümetinin tegallübüne düşmiyeceği ve bu köhne idarenin fenalığı halka.."

"..açıkca anlatılsa ve bilhassa iktisadî siyaseti ilân edilse hem emperyalist tahakkümünden kurtulursunuz hem de mütekabil itimat daha esaslı olur. Bu gün halen halka padişahınızı esaretden kurtararak yine başınıza geçireceğinizi söyliyorsunuz. Biz dahi bu sultan hükümetinin.."

"..ne olacağını bilmiyoruz. Eğer Türkiyenin bu günkü halk hükümeti ahaliye propaganda yapmayı muvafık bulmuyorsa bir Türkiye komünist fırkasının alenî çalışmasına müsaade etmelidir. Tâ ki Rus Sovyet hükümeti de görsün ki Türkiyede emperyalist hükümeti aleyhine çalışıyor."

📕Kâzım Karabekir. (1960). "İstiklâl Harbimiz" içinde (s. 883). İstanbul: Türkiye Yayınevi.

📅14 Eylül 1920

"Ali Fuat Paşa, Eskişehir'den Mustafa Kemal'e gönderdiği yazıda, komünizm konusundaki tutumunu sordu. Yazıya göre mebus Hacı Şükrü Bey, Mustafa Kemal'in komünizm akımının gayriresmi olarak yayılmasını istediğini söylüyor."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 212

📅16 Eylül 1920

"Mustafa Kemal, Batı Cephesi Komutanı Ali Fuat Paşa'nın komünizm hakkındaki dünkü sorularına cevap verdi; Sovyetler hakkındaki kuşkularını dile getirdi, ancak komünizme ve Bolşevizm'e açıktan karşı olmayı uygun görmediğini belirtti"

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 213

📅18 Eylül 1920

"Halkçılık programı Meclis'te okundu. ..Ali Şükrü Bey, bunun Bolşevizm'e özenti olduğunu ileri sürerek, din esasına göre bir program yapılmasını önerdi. Özel bir komisyona havale edilen program.. 20 Ocak 1921'de Anayasa metni olarak kabul edilecek."

📅21 Eylül 1920

"Rus limanlarından Karadeniz kıyılarına yapılan ulaştırmayı düzenlemek amacıyla, Bahriye Kaçakçı Müfrezesi kuruldu. Sovyetlerden silah ve diğer savaş araçları gelmeye başladı."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1995, c. 3, s. 218

📅11 Eylül 1920

"İstiklal Mahkemeleri... TBMM Genel kurulu, 8 Eylül'de görüşmeye başladığı tasarıyı oy çokluğu ile kabul etti." (Sarıhan, 1995, c. 3, s. 208).

📌İstiklâl Mahkemeleri, Sovyet Rus modelini örnek almış idi.

View Tweet

📌İstitrad

Sabataycı (Selânik Dönmesi) Tevfik Rüştü (Aras) [daha sonra CHP Tek-Parti yönetimi değişmez Dışişleri Bakanı];

1⃣ hem İstiklâl Mahkemelerinin

View Tweet

2⃣ hem Türkiye Komünist Fırkası muvazaa partisinin kurucularındandır.

View Tweet

"Çiçerin, bizim İstiklal Mahkemeleri'ni kendilerinin Çeka Mahkemeleri'ne benzetiyordu."

📕Hulûsi Turgut, "Atatürk'ün Sırdaşı Kılıç Ali'nin Anıları", 2007, s. 373

📌Georgi Çiçerin: Sovyet Rus Cumhuriyeti Dışişleri Halk Komiseri.
📌ÇEKA: Sovyet Rus istihbarat teşkilâtı.

📅22 Eylül 1920

"Sovyet yardımı ilk silahlar Trabzon'da teslim alındı."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1995, c. 3, s. 219

Müşahede edildiği üzere, Sovyet Rus Cumhuriyetinin silâh yardımı, BMM Hükûmetinin tavizlerini, Sovyetvârî yasalarını ve uygulamalarını takib etmektedir. Başka bir deyişle teminat.

📅25 Eylül 1920

"Padişahlığın ve Halifeliğin durumunu görüşmek için Meclis'te yapılan gizli oturumda Mustafa Kemal, Vahdettin için 'hain' sıfatını kullandı."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1995, c. 3, s. 223

📌M. Kemal'de Sovyet Rus etkisi

View Tweet

📌İstiklâl Mahkemelerine Sovyet etkisi hakkında

📅8 Mayıs 1925
📨İstanbul'daki Amerikan Fevkalâde Komiseri Amiral Bristol'dan ABD Dışişlerine:

"Ankara, kendini hızla Çeka modeline göre biçimlendiriyor. Görünüşe bakılırsa amacı her türlü siyasi muhalefeti bertaraf etmek.."

📅4 Ekim 1920

"Sovyetlerin ilk elçilik kurulu Ankara'ya geldi (Birinci Temsilci Verboff, yardımcısı Upmal-Angarski). Mustafa Kemal, kurulu saygı ve dostlukla selamladı ve onların kullandıkları 'Yoldaş' lakabını aynen benimsediklerini söyledi."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 233

📅5 Ekim 1920
✍️"Hâkimiyet-i Milliye" gazetesi:

"Dün Ankara'ya gelen Bolşevik elçiliğini saygı ve dostlukla selamlarız. Gelenlerle aynı amaca giden yoldaşlarız. Doğu tarihinin büyük bir olayı artık emrivaki halinde: Türk-Bolşevik ittifakı."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 235

📅6 Ekim 1920

Miralay Refet (Bele) kumandasındaki 8.000 mevcudlu ve "Rus yardımı silahlarla donanmış" vaziyetteki kolordu, Konya'daki Delibaş Ayaklanmasını şiddetle bastırdı.

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 235

View Tweet

⁉️Kuvâ-yı Milliyede ÇEKA yöntemi?

📅27 Eylül 1920

Çerkes Ethem, "Açıksöz" gazetesine mülakat verdi.

"Ethem Bey, iyi tatbik edilmek şartıyla, bu memleket ve bu millet için Bolşevikliğin kabul edilmesinden başka çare kalmadığını beyan etmişlerdir."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 226

📅8 Ekim 1920
✍️M. Kemal'in örtülü ödenekli matbuatçısı Yunus Nadi, gazetesi "Yenigün"de;

Sovyet Rusya Dışişleri Halk Komiseri Çiçerin'in BMM Riyasetine mektubunu neşretti:

"Tabiattan gelen bir dostluk, tabiî bir ittifakın en canlı tezahürü."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 238

📅9 Ekim 1920
✍️M. Kemal'in tetikçisi Recep Zühtü'ye (Soyak) aid "Hâkimiyet-i Milliye" gazetesi:

"Dünyanın manzarasını değil temellerini değiştirmeye doğru giden komünizmin azamî programını dahi savunmayı çoktan beri mesleğimize kaydetmiş bulunuyoruz."

📕Sarıhan, 1995, c. 3

📅12 Ekim 1920
✍️Hâkimiyet-i Milliye:

"Karl Marks, dünyanın yürüyeceği yolları keşfetmekle iftihar edebilir. ..Anadolu Komünizmi, Rusya'daki kanlı ve haşin proletarya diktatörlüğü'ne lüzum kalmaksızın daha faydalı, daha etkili sonuçlara doğru gidecektir."

View Tweet

📅15 Ekim 1920

"21 Eylül'den beri Rusya'dan gönderilen ilk parti silah ve cephanenin tamamı teslim alındı: 2815 tüfek, 1885 sandık cephane."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1995, c. 3, s. 245

📅15 Ekim 1920
✍️"Vakit" gazetesi:

"Trabzonda Bolşevik Acenteleri

(Oryent Nivz) gazetesinin (Cağadamard)a atfen yazdığına göre Rus Bolşevik acenteleri peyderpey Trabzona vâsıl oluyorlar. Bundan birkaç hafta evvel yirmi otuz kişi vâsıl olmuşlar ve hükûmet-i mahalliye ile.."

"..temasda bulunmuşlardır. Me'murîn-i hükûmet bunları hüsn-i sûretde kabul etmişdir. 10 Eylülde Moskovadan Trabzona Ankaraya azimet etmek içün bir hey'et-i mahsûsa vâsıl olmuşdur."

📕Vakit, 15 Teşrîn-i evvel 1336-1920, Numero 1024, s. 1

📅15 Ekim 1920
✍️Çerkes Ethem'in "Seyyâre-i Yeni Dünyâ" nam Bolşevik gazetesi:

"İstanbul ile Ankara birleşemez. Eğer birleşilecekse, Anadolu'daki kahraman halkı ezen, esirliğe mahkûm eden bütün toplumsal sözleşmeler, kanunlar, tamamen yıkılmalı, yakılmalı."

📅16 Ekim 1920
✍️Hâkimiyet-i Milliye:

"Rus Bolşevizmi, Türk komünizmi. Bolşevizm inkılabı, bütün komünizm hareketleri için bir model değil, pek kıymetli, pek canlı, pek muazzam bir rehberdir. Her şeyde taklitçilik fenadır, bilhassa inkılapçılıkta."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 247

📅17 Ekim 1920
Sovyet Rus Cumhuriyetinin Van'dan ve Bitlis'ten Ermenistan'a toprak ilhak etmek istemesi üzerine BMM, "hayal kırıklığına" uğradı.

📅18 Ekim 1920
M. Kemal, Bolşevik cereyanı kontrol altına alabilmek için "Türkiye Komünist Fırkası" muvazaa partisini kurdurdu.

📅20 Ekim 1920
✍️İtalyanların Anadolu'ya naklettiği Mahmut Esat (Bozkurt), "Türkiye Komünist Fırkası" kurucularından sıfatıyla, Yunus Nadi'nin "Yenigün"ünde makale neşretti:

"Bolşevizm'in tehdidi altındayız. (..) Komünizm, Türkler için bir ideal değil, bir araçtır."

📅6 Kasım 1920
🗣️Bakû’de bulunan Sovyet Rusya yetkilisi Joseph Stalin:

"Elde silah İtilafa karşı savaşan Kemal Hükümeti'nin kişiliğinde, diğer bütün sömürgeleri ve yan sömürgeleri etrafında toplayan devrimci bir çekirdeğimiz var."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 273

📅9 Kasım 1920
✍️Hâkimiyet-i Milliye:

"Komünist Bayramı
Ankarada Tezâhürât

..Hâkimiyet-i Milliye, Rusyadan gelen yoldaşları Çarlar memleketinde vücûda getirmeğe muvaffak oldukları büyük eserden dolayı en hâr-ı hissiyât içinde tebrik eder.."

📅2 Ağustos 1921
🗣️Sinop mebusu Rıza Nur Bey:

"Meselâ silâh meselesi. Silâh alınıyor. Silâhın bir kısmını biliyorsunuz ki, bedava aldık, Ruslar verdiler. Cephane bol bol verdiler."

📕T.B.M.M. Gizli Celse Zabıtları, Cilt 1, s. 136

📌Not: Tavizlere binaen hibe edildi.

📅29 Kasım 1920
✍️M. Kemal'den Çiçerin'e:

"Asya ve Afrika'nın esir halkları, uluslararası kapitalizmin kendilerini kullandıklarını anladıkları gün, burjuva iktidarlarının sonu gelmiş demektir."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 303

📅14 Aralık 1920

"Mustafa Kemal, Stalin'e gönderdiği mesajda, Bolşeviklerle Müslümanları birleştirmeye çalışmasından ötürü teşekkür etti, emperyalizmin, bu iki grubu karşı karşıya getiremediği gün yıkılacağını ileri sürdü."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 326

📅14 Aralık 1920
📨Enver'den Karabekir'e mektub:

"Mustafa Kemal Paşa biraderime İngilizlere bel bağlamamasını, Sovyetler'le bir anlaşmazlık çıkarmamasını tavsiye ettim. Ermenistan'ın Bolşevikleşmesi bizim millî şeklimize tesir etmez kanısındayım."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 327

📅2 Ocak 1921
🗣️Türkiye Komünist Partisi Genel Sekreteri Mustafa Suphi'den Moskova sefiri Ali Fuat Paşa'ya:

"Mustafa Kemal'in ilkelerini genel siyaset açısından doğru buluyoruz. Bir gün Saltanat ve Halifeliğin kaldırılması gereğine inanıyoruz."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 349-350

📅3 Ocak 1921
📨Belçika'nın İstanbul sefiri Michotte de Welle'den Belçika Hariciyesine rapor:

"Merkezî hükümet kuvvetli olmazsa Anadolu asîleri çok yakın bir gelecekte Sovyetlerin hakimiyeti altına düşecektir."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 351

📅7 Ocak 1921
✍️ABD'de neşredilen "The New York Times" gazetesi:

"Kemalistler Anadolu'da topladıkları orduyu ve ülkeyi Bolşevikleştirdiler."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1995, c. 3, s. 356.

📅11 Ocak 1921

Sovyet Dışişleri Bakan Müsteşarı Karahan, Halil Paşa'dan Enver Paşa'nın Anadolu'da ikilik çıkarmamasını istedi:

"Ancak Mustafa Kemal başarılı olamazsa, Enver Paşa Anadolu'ya geçebilir."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 361

📅15 Ocak 1921
ARMHC Erzurum Şubesi heyeti topluca istifa etti. Hoca Raif Efendi'ye göre;

Ankara Hükûmeti, Halkçılık Programı adı altında anayasa tasarlayarak ve resmî bir komünist fırka teşkil ederek "sol"a kaymıştır ve idare de Bolşevik tarzı bir cumhuriyete doğru gitmektedir.

📅16 Ocak 1921

"Çerkez Ethem'in 1. Kuvayı Seyyaresi içinde önemli bir kuvvet olan 'Bolşevik Taburu' Komutanı İsmail Hakkı Bey, Kütahya'ya gelerek" Ankara Hükûmeti ordusuna katıldı.

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1995, c. 3, s. 368

📅14 Şubat 1921

Sovyet Rusya Cumhuriyeti, "Tuapse'den deniz yoluyla Ankara'ya 3.733 tüfek, 5.000.000'dan fazla mermi" gönderdi.

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1995, c. 3, s. 408

📅20 Mart 1921

"16 Mart tarihli Türk-Sovyet Anlaşması'na göre Sovyetler'in yapmayı üstlendikleri yıllık 10 milyon altın rublenin 4 milyon lirası yola çıkarıldı."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 457

📅24 Nisan 1921
✍️Azerbaycan Devrimci Komitesi Başkanı Neriman Nerimanof ve Dışişleri Bakanı M.D. Gusseynov, TBMM'nin kuruluş yıldönümünü kutladılar:

"Yaşasın Devrimci Türkiye! Yaşasın Sovyet Federasyonu'nun Türkiye ile ittifakı!"

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 508

📅2 Temmuz 1920
📍Ankara, BMM
✍️Vali Hamit Kapancı:

"Emperyalist düşmanlardan ancak Bolşeviklerin yardımıyla kurtulunabileceği kanaati hasıl olmuştu... Kulağa hoş gelsin diye Bolşevikliğe Halkçılık adı verilmişti."

📕Akal, 2013, s. 356

📅25 Mayıs 1921
📨Rumbold'dan Curzon'a muhtıra:

"Padişah, Kemalistlerin Bolşeviklerden yardım aldıklarını söyleyerek bir kez daha Bolşevik tehlikesine parmak" bastı.

📕Şimşir, 1979, c. 3, s. XCII

📅27 Mayıs 1921
📨Enver'den Cavid'e mektup:

"Anadolu'nun son zamanlardaki şeklini hiç beğenmedim. Moskova'da kendilerine, Batı ile bir an önce sonuca varmalarını bildirmiştim. Ankara tersine şahsi diktatörlüğe ve Rus istikametine atıldı."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 547

📅9 Haziran 1921
✍️Belçika'nın İstanbul'daki Orta Elçisi de Welle:

"Türk-Sovyet Anlaşması'nın gizli bir maddesine göre Ruslar Türkiye'ye 150.000 kişilik bir ordu göndermeğe hazır iseler de Türkler bunu istemiyor."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 563

📅17 Haziran 1921
✍️Hakkı Halit'in Alemdar'daki makalesinden:

"Bolşeviklerle, Almanlarla anlaşma yapan Ankara'nın istiklalitamcıları kimi aldatıyorlar! (..) İstiklal-i tamın mümkün olmadığını beylerin, paşaların bilmeleri lazım."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 572-573

📅27 Haziran 1921

Mustafa Kemal, "Milletlerin Çarlığa karşı ayaklanması ve Çarlık zihniyetini terketmesiyle Türkiye'nin Osmanlı Devleti devrine ait kayıtları kırmasını birbirine benzetti, 16 Mart tarihli Türk-Sovyet Anlaşması'nı övdü."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 586

📅3 Temmuz 1921

"Amerikan Yüksek Komiseri Amiral Bristol'un yabancı bir kaynaktan öğrendiğine göre, iki Bolşevik atlı tümeni Sivas dolaylarında, iki piyade tümeni ise Erzurum yakınlarında görülmüş."

📕Sarıhan, 1995, c. 3, s. 593

📅6 Temmuz 1921
✍️İngiliz "The Times" gazetesi:

"II. Wilhelm'in yerine Lenin Türkiye'nin hamisi oldu."

📗Gotthard Jaeschke, "Türk Kurtuluş Savaşı Kronolojisi", 1989, c. 1, s. 156

📅31 Temmuz 1921

"Genelkurmay'a sunulan raporda, 18 Eylül 1920'den bu yana Rusya'dan gönderilen silah ve cephane miktarları açıklandı: 30.000 tüfek, 15.500 süngü ve kasatura, 31.317 sandık cephane, 207 hafif ve ağır makinalı tüfek, 26 top, 21.000 atım top cephanesi."

📌"İstiklal Harbi: Azerbaycan Komünistlere Nasıl Teslim Edildi?"

🗣️Said Alpsoy
youtube.com/live/C74OEf6k5…

✍️Amerikan İstihbaratı:

"Kemalist ordusunun yiyecekleri çok kötü. Bir avuç tahıl ve ekmek. Askerler, askere alındıkları elbiselerle cepheye gönderiliyor. Yeteri kadar tüfek, fişek yok. Ordu, Sovyetler ne vermişse onunla yürüyebiliyor. Orduda Kafkasya'dan gelen Müslümanlar var."

"Bilinçli bir Türk milliyetçisi olan Mustafa Kemal'in başka bir Türk halkının, yani Azerilerin bağımsızlığını baltalaması kaderin en büyük cilvelerinden biri olsa gerektir."

📕Michael A. Reynolds, "İmparatorlukların Çöküşü: Osmanlı-Rus Çatışması (1908-1918)", 2016, s. 267

"Kızıl Ordu Nahçıvan vilayetini silip süpürdüğünde Azeriler, Mustafa Kemal'in adamlarını kendilerini kurtarmak için Azerbaycan'ı Ruslara satmakla suçladılar ki bu pek de temelsiz bir itham sayılmazdı."

📕Reynolds, 2016, s. 269

📅4 Aralık 1921
✍️Ali Kemal:

"Emperyalizm! kapitalizm! Bu iki kelime, bir zamandan beri Ankara'nın lisanından düşmez oldu. Zorbalarımız, bu davaları Leninlerden, Troçkilerden işittiler, aldılar."

📅5 Aralık 1921

"Tiflis'ten Sarıkamış'a gelen Türk memurları, Halil Paşa'nın ve çevresindekilerin şunları söylediğini aktardılar: Barıştan sonra Anadolu'da esaslı bir devrim yapmak için bomba da kullanarak her yolda çalışacağız. Halihazır siyasî kurumları yıkacağız."

📅3 Aralık 1921

İngiliz istihbaratı raporuna göre Sovyet ajanı olan Ahmet Agayef, Ankara Hükûmeti tarafından Matbuat Umum Müdürü tayin edildi.

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1996, c. 4, s. 174

View Tweet

📅21 Haziran 1921

"Paisa Akhbar"ın belirttiğine göre İngiliz hükümeti, Ankara Hükûmetinin, "dinsiz ve İslamın en büyük düşmanları olan Bolşeviklerin etkisi altında kaldıklarını" söylüyordu.

📙Fida Hussain, "Hindistan Matbu'atında Türk Kurtuluş Savaşı ve İnkılâbı", 2012, s. 89

📅22 Aralık 1921
📨Frunze'den Moskova'ya rapor:

"Ordunun donatımı kötü. Türkiye bize umut bağlamıştır. 100.000 tüfek, 600 makinalı tüfek, 3.500 mitralyöz, 600.000 mermi, 400.000 el bombası, top, üniforma istiyorlar. Kalan 3.500.000 altın ve diğer yardımın.. yapılması.."

Türkiye Kemalist Cumhuriyeti'n "tam bağımsız" bir devlet olarak kurulduğu hamâsî iddiası, doğru değildir. Bilakis, 1919-1922 devresindeki dış yardımlar bağlamında, Türkiye'nin İtilâf ve Bolşevik sarkacında nasıl parsellendiği araştırılmalı ve ortaya konmalıdır.

Çarpıcı bir örnek olarak Ankara Hükûmeti'nin Büyük Millet Meclisi celse salonuna Şûrâ suresinin 38'inci âyetini* levhalatması, dönemin İslâm-Bolşeviklik mezci diskuru bağlamında Bolşevik etkisini içermektedir.

*Ve emruhum şûrâ beynehum (aralarında meşveret ederek emrederler).

📅21 Ocak 1921
👥M. Kemal-Eşba Görüşmesi

"Mustafa Kemal devrimci programını" açıklamıştır. "Cumhuriyet, adı konmasa bile, 20 Ocak 1921 Anayasası'nın kabulüyle bir bakıma hukuken de kurulmuştur. Yeni anayasayla şûralarla yönetim sistemi benimsenmiştir."

"Halk, fermansız ve fetvasız yaşamayı öğrenmektedir. Halifelik de bağımsızlıktan sonra kalkacaktır."

📕Mehmet Perinçek, "Atatürk'ün Sovyetlerle Görüşmeleri", 2014, s. 90

Örneğin; Ankara Hükûmeti'nin Kasım 1920'deki Musaggar Meclis tasarısı ile Yüksek Sovyet Prezidyumu arasındaki benzerliğe Rıdvan Akın dikkati çekiyor.

📕Rıdvan Akın, "TBMM Devleti (1920-1923)", 2001, s. 208-209.

"Hemen belirtilmelidir ki, Birinci Meclis komün idaresini ülkenin kurtuluşunu sağlayacak mucizevi bir formül olarak görmüştür: Ertuğrul Mebusu Necip Bey’in konuşması.. bunun en açık kanıtıdır."

📕Akın, 2001, s. 275

📅22 Aralık 1921
✍️Mahmut Esat'ın (Bozkurt) "Hâkimiyet-i Milliye"deki yazısından:

"Bugün artık bir emek-halk devleti kurulmaktadır. Bundan geri dönen gericiler, şiddetle cezalandırılmalı ve yok edilmeli."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1996, c. 4, s. 199

📅24 Aralık 1921
🗣️[11 Mayıs 1920 meclis konuşmasında Bolşevikliğe yaklaşarak İslâm Şeriatı'na yaklaştıklarını iddia eden] Besim Atalay:

Sultan 3. Selim hariç tüm Padişahlar memleketi çiftlik olarak görmüştür. Son olaylar üzerine millet hâkimiyeti eline aldı.. kan döktü..

📅29 Aralık 1921
✍️Ali Kemal:

"Moskoflar ve Biz: Avrupa'da kale bile alınmayan Orta Asya'dan Ukrayna'ya kadar geçici ve muhtelif devletlerin birbiri ardınca Ankara'ya gelen sefaretleri için sarf olunan vakit ve paraya ne derece esef edilse yeridir. Çünkü havaya gidiyor demektir"

📅2 Ocak 1922

"Akşam Frunze'nin şerefine Sovyet Rusya Elçiliği'nce verilen şölende bir konuşma yapan Mustafa Kemal, Türklerle Rusların aynı yolda olduklarını söyledi: Yönetimimizin esası şûra sistemidir."

"Sovyetlerin malzeme yardımı ve diplomatik desteğine karşılık olarak ise Ankara, Gürcistan ve Azerbaycan'ı Sovyetlerle birliğe zorlama diğer bir ifadeyle Kafkasları Sovyetler kontrolüne sokma sorumluluğunu üstlenmiştir."

📙Ali Balcı, "Türkiye Dış Politikası", 2017, s. 51

🗣️M. Kemal'den Sovyet elçiye:

"1919'da Havza'da görüştüğümüz Sovyet delegasyonuna da açıkça belirttiğimiz gibi, zaferden sonra Türkiye'de bir takım sosyal devrimler yapılacaktır. Hilafet kaldırılacak, saltanata son verilecek ve cumhuriyet kurulacaktır."

📕Konak, 2017, s. 246

💯puanlık sual:

Memleket dahilindeki müesseseleri yıkmak için yurtdışına vaadlerde bulunup destek temin eden kişiye ne denir?

"Jeopolitik dinamikler bundan daha şaşırtıcı şekilde tersyüz olamazlardı. İki yıldan az bir süre içinde Rusya, Osmanlı İmparatorluğu için en büyük tehdit olmaktan çıkıp Anadolu'daki Müslüman çoğunluğun* en sağlam ümidine dönüşmüştü."

📕Reynolds, 2016, s. 265

*Kemalistlerin (ÖF)

Ve fakat "Bolşevikler, Anadolu dahil Müslüman dünya üzerinde nüfuz sahibi olma emellerini sürdürüyorlardı."

Üstelik tükenmiş Türkiye'deki siyasî ve içtimaî dengelerin de alt üst edildiğini söyleyebiliriz. "Moskof"un müttefiki bir "millî" hareketle karşı karşıyaydı halk.

"Moskof", Yunandan daha zararsız değildi. Bu akıl almaz ittifaka nazaran Mustafa Kemal'e katılmayı reddedenler Kuvâ-yı Milliye vasıtasıyla vatan haini ilân edildi, sindirildi, yok edildi.

View Tweet

📅9 Ocak 1922
✍️Ali Kemal

"Ankara memlekette ihtilal ateşini yeniden tutuşturdu. Müessese namına ne kalmışsa yıktı. Ankara Hükumeti ile Erivan, Tiflis, Ukrayna hükümetleri arasında bir fark var mıdır? Müstebit Kuvayı Milliye Hükümeti de İttihat Terakki yoldaşları gibi tarumar.."

"Yeni Rus sefîri (Aralof)un Trabzondan geçerken alınan resmi

(Sağdan sola) Sefâret Ataşemiliteri (İzov Narof), Trabzon Rus Konsolosu, Trabzon Fırkası Kumandanı Sâmi Beğ, yeni sefir (Simon Aralof), refîkası Madam (Aralof)"

📕Tevhîd-i Efkâr, 31 Kânûn-ı sânî 1922, s. 1

📅2 Şubat 1922
📝Frunze'den Rus Komünist Partisi Merkez Komitesine Türkiye raporu:

"Türkiye bütçesi açık verdi, Sovyet finansmanı gereklidir. Türkiye'de en önemli askerî sırları önüme serdiler ve Türk ordusunun durumunu Ukrayna ordusunu bildiğim gibi bilmekteyim."

📅25 Şubat 1922
✍️Ali Kemal:

"Su uyur düşman uyumaz. Topu topu" destegîrimiz "olarak bir Moskova kaldı ki öyle bir afetin dostluğu elbette düşmanlığı kadar zararlıdır."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1996, c. 4, s. 294

📅27 Şubat 1922
✍️ Ali Kemal:

"Bolşeviklerin siyasi tekamülleri Çarlık siyasetine doğrudur. Ankara'dan Afganistan'a kadar her yerde faaliyet gösteriyorlar."

📕Sarıhan, 1996, c. 4, s. 294

📌Mustafa Kemal, "Köylü milletin efendisidir" terkibini kullanmamıştır.

Sovyet Rusya güdümü şartlarında tam olarak şöyle demiştir:

"Türkiye'nin sahibi hakikisi ve efendisi, hakiki müstahsıl olan köylüdür."

📕T.B.M.M. Zabıt Ceridesi, Cilt 18, s. 5

📅1 Mart 1922
🗣️M. Kemal:

"Siyaseti iktisadiyemizin mühim gayelerinden biri de menafii umumiyeyi doğrudan doğruya alâkadar edecek müessesat ve teşebbüsatı iktisadiyeyi kudreti maliye ve fenniyemizin müsaadesi nispetinde Devletleştirmedir."

📕TBMM Zabıt Ceridesi, Cilt 18, c. 6

Mustafa Kemal, devletleştirilecek müessese olarak, ilk, madenleri zikrediyor.

İlginçtir, İstanbul'daki İngiliz Fevkalâde Komiseri Rumbold da, Curzon'a gönderdiği 7 Mart 1922 tarihli muhtırasında, şu istihbaratı bildiriyordu:

"Ruslar, Ankara'dan maden imtiyazı istiyormuş."

M. Kemal, 1 Mart 1922 tarihli konuşmasında, Şeriye ve Evkaf Vekâleti'ne bağlı vakıf mallarının "mühim bir servet teşkil ettiğini" ve halledileceğini belirtmiştir.

Konuşmasının siyakında, Sovyetlerle ilişkileri zikrediyor. Bilinçaltı: Evkafın devletleştirilmesinde Sovyet etkisi?

📅1 Mart 1922
🗣️M. Kemal:

"Ukrayna Sosyalist Sovyet Cumhuriyeti ile.. bir muahede akdettik. ..şehrimize gelen fevkalâde murahhas ve kıymettar asker; (Fronze) yoldaşın pek samimî ve dostane etvar ve afaliyle, aramızda ne kadar iyi tesirat ve hâtırat bırakmış"tır.

Tarihî somut verilere göre Mustafa Kemal, ilhamlarını ve prensiblerini "gökten ve gaipten değil, doğrudan doğruya" Leninizmden almış bulunuyordu, denilebilir.

📅1 Mart 1922
🗣️Mustafa Kemal:

"Tam ve hakiki, istiklâlimizi açık ve samimî en evvel teslim ederek, bize yed-i muhadenetini uzatan Rus Şâralar Cumhuriyeti ile revabıtı uhuvvetkâranemizin tahkimi siyaseti hariciyemizin esasıdır."

📕T.B.M.M. Zabıt Ceridesi, Cilt 18, s. 11

Budanmış Türkçe ile ifade edilecek olursa Mustafa Kemal şunları söylemiştir:

"Tam ve gerçekçi, bağımsızlığımızı açık ve içtenlikle en önce onaylayarak, bize dost elini uzatan Rusya Sovyet Cumhuriyeti ile kardeşçe bağlarımızı güçlendirmek dışişleri politikamızın temelidir."

Başka bir deyişle Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti, uluslararası ilişkilerde, Sovyet Rusya Cumhuriyeti'ne yaslanmakta idi. Sovyet Rusya Cumhuriyeti'ne danışmaksızın, bilgi vermeksizin, onay almaksızın başka bir devletle anlaşma yapamazdı.

📅8 Mart 1922
🗣️Ali Kemal:

"Bolşevikler, Anadolu'yu ele geçirmeye çalışıyorlar, fırıldaklar çeviriyorlar."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1996, c. 4, s. 313

"Moskova hükümeti şüphe yok ki, Anadolu'nun her tarafında siyasi temsilcilerini ve memurlarını ikame etmek, propaganda şebekesini düzenlemek ve genişletmek için Ankara'nın dostluğundan yararlanıyor. Bu, Ankara'ya yardımcı olmasının bir bedelidir."

📕İzzet Paşa, 2017, c. 2, s.152

📅23 Mart 1922
🗣️BMM Buhara elçisi, Karakaşî Sabataycı Galip (Pasiner) Paşa;

"dünyanın emperyalistler ve mazlum Şark milletleri olmak üzere iki kısma ayrıldığını, Rusya'nın devrimde öncülük yaptığını, emperyalizme karşı el ele vermek gerektiğini söyledi."

View Tweet

📌Kemalistler üzerindeki Sovyet Rusya nüfuzu

📅3 Nisan 1922
✍️Mustafa Kemal'in örtülü ödenekten fonladığı matbuatçı Yunus Nadi'ye ait "Yenigün" gazetesi:

"İnkılapçı Türk ordusundan Kızıl Ordu'ya selam."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1996, c. 4, s. 360

Mustafa Kemal; Sovyet elçi Aralov'un tebriknamesine cevaben bir mektub göndermiş ve Sovyet Rusya'nın prensiblerini şöyle nitelendirmiştir:

"rehâkâr" (kurtarıcı).

Kızıl Orduyu da şöyle övmüştür: "muazzam Kızıl Ordu."

📕İkdam, 5 Nisan 1338-1922, Numero 8999, s. 1

Mustafa Kemal'in övdüğü Kızıl Ordu, yine Mustafa Kemal'in teslim etmiş olduğu Azerbaycan'ı işgal ettiği sırada yaklaşık olarak 15.000 Azerî Türkü katletmiş idi.

View Tweet

Sultan Vahideddin'e göre Ankara Hükûmeti, İttihad ve Terakki Fırkası'nın yeniden dirilmesinden ibaret bir "askerî ihtilâl teşkilâtı" idi.

Bolşevik oldukları hâlde, "nasyonalizm" (milliyetperverlik) maskesiyle Yunan istilâsını istismar ediyorlar ve güçleniyorlardı.

📅6 Kasım 1922
🗣️Sultan Vahideddin'den Rumbold'a:

Bolşevik Kemalistler "bir çeşit silâhsız hükümet darbesi yaparak hükümeti devirdi". Sadece memleketimdeki cismanî kuvvetimi değil, "aynı zamanda Türkiye dışındaki bütün Müslümanların haklarını ayaklar altına" aldılar.

📅1 Kasım 1922
Saltanat hilafetten ayırıldı, kaldırıldı.

📅4 Kasım
✍️Amerikan "Norwich Bulletin" gazetesi:

"Türkiye’de saltanatı destekleyen bazı çevreler, TBMM’nin kararını Bolşevik politikanın bir zaferi ve Türkiye'nin Sovyetleştirilmesinin başlangıcı olarak aksettirmiştir."

📅10 Nisan 1922
📨Mustafa Kemal, Lenin'e mektup göndererek Sovyet Rusya'dan para ve malzeme yardımı talep etti:

"Aziz Başkanım, en ciddi ve en derin bağlılık duygularımla, en iyi niyetlerimi sunarak bitiririm."

📙Yerasimos, 2000, s. 452

📅10 Nisan 1922
📨Ankara'daki Sovyet Rusya elçisi Aralov'dan Dışişleri Halk Komiseri Yardımcısı Karahan'a:

TBMM Hariciye Vekili Yusuf Kemal dedi ki: "Anadolu Türkiyesinin prestiji ve önemi yalnızca Sovyet Rusya ile aramızdaki dostluk sayesinde korunabilmektedir."

Mustafa Kemal'in İslâm'ı tasfiye etmiş olması, Türkiye'de yaşamakta olan mühim bir kitle tarafından müspet bir vakadır. Mustafa Kemal, Müslüman görünüp ama Sovyet Rusya'dan destek almış olmasına ve bu suretle İslâm müesseselerini ters yüz etmesine rağmen, tebcil edilmektedir.

İşin daha vahim boyutu, Mustafa Kemal, sadece Sovyet Rusya tarafından fonlanmak ve teçhizatlandırılmakla kalmamış; Türkiye'nin İslâm iddiasından tecrit edilmesi noktasında, Müttefikler tarafından da gizli ve alenî desteklenmişliğidir.

Elimizde yüzlerce (belki de binlerce) somut, tarihî delil bulunmaktadır. Âdil, namuslu araştırmacılar ne kadar iyi yazarsa yazsın, okuyucular usûl ve erkan bilmediği müddetçe, Kemalist tarih anlatısı, çapulcuları vasıtasıyla "hakikat" bilinecektir (sebepler açısından).

Neyse ki hikmet-i ilâhî daimâ arka planda işlemektedir. Bizler elimizden gelen gayreti göstereceğiz. Tevfik Allah'tandır.

📅18 Nisan 1922
✍️ Ali Kemal:

"Bolşevikler, fenalıklarda Çarlığı geride bıraktılar. Bolşeviklik mülkü yıktı, milleti yaktı. Ne anane bırakı ve mukaddesat. (..) Fakat Ankara'da (..) dinî ve millî gayelerin birinci hürmetkârları gibi görünüyorlar."

View Tweet

📅19 Nisan 1922
🗣️Sovyet Rus elçi Aralov:

"Yeni Türkiye ordusu, yalnız Anadolu'nun değil, bütün Şark'ın kurtuluşu için ileri karakol teşkil eden bir kuvvettir."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1996, c. 4, s. 389

📅21 Nisan 1922
✍️İngiliz İstihbaratı:

"5 Martta Rus Büyükelçisi Aralov.. itilâf devletlerine karşı doğu halklarının saflarını sıklaştırmalarından sözetti. Mustafa Kemal, Türk ve Rus ordularının kuzeyden güneye aynı düşmana karşı, aynı hattı savunduklarını söyledi."

📅26 Nisan 1922

"Doğu Cephesi Komutanı Karabekir, 3.500.000 altın rublelik Rus yardımının Samsun 'a geldiğini Ankara'ya haber verdi."

📌Dipnot: 1 adet Rus altın rublesi, 75 kâğıt kuruş değerinde idi (Duru, 2011, s. 139). Binaenaleyh 3.500.000 altın ruble=2.625.000 kâğıt lira.

Sovyet Rus Cumhuriyeti'nin 3.500.000 altın rublelik yardımı, başka bir mukayeseyle, Batı Cephesinin bir aylık tam tekmil maaşını ve iaşe giderini (en az 2.000.000 lira) karşılıyor demek idi.

📕Maliye Vekili Hasan Saka'nın beyanatı; TBMM Gizli Celse Zabıtları, Cilt 3, s. 200

📅9 Mayıs 1922
✍️Rumbold'dan Curzon'a:

"Ankara haber ajansı, Kars antlaşması ile Ankara-Ukrayna antlaşmasını onayladıklarını duyurdu. Mustafa Kemal, Bolşevik dostlarıyla ilişkilerini güçlendiriyor. İçerde güçlükleri arttıkça Bolşeviklere daha çok bağlanıyor."

📅15 Mayıs 1922
✍️İngiliz Gizli İstihbarat Teşkilatı İstanbul şubesinin "Ruslarla Kemalistler arasındaki ilişkiler" hakkındaki muhtırası:

"Babıâli’ye ulaşan bir duyuru, Bolşeviklerle Kemalistler arasında sıkı ilişkileri doğruluyor. Anadolu’da Rus etkisinin arttığı söyleniyor."

"Artık biliyoruz ki, sonunda Amerikan halkı herhangi bir sorumluluk üstlenmeyi [yani Türkiye'de mandater bir yönetim kurulmasını] reddederken, Sovyet Hükümeti Mustafa Kemal'e ikinci bir savaşın gücünü sağladı."

📕Harold Nicholson, "Curzon The Last Phase 1919-1925", 1934, p. 67

📅11 Mayıs 1922
✍️Sovyet Rusya Dışişleri Halk Komiseri Yardımcısı Karahan'dan Ankara'daki Büyükelçi Aralov'a:

"Enver'e karşı Rus Türk cephesi, Türklerin bizimle olan dostluklarının en iyi kanıtı olacaktır. Mustafa Kemal'e bir de şunu hatırlatınız: Türk ordusu Yunanlıların.."

"..saldırısıyla gerilemeye başladığı ve Türk Hükümeti Ankara'ya taşınmaya zorlandığı zaman biz Enver'i Anadolu'ya sokmadık, Ankara Hükümeti'ne karşı herhangi bir macera girişimine hiçbir olanak bırakmadık."

📕Yerasimos, 2000, s. 456

📅21 Mart 1921
🗣️Vahideddin Hân:

"Ankara’nın liderleri bu memlekette dikili ağacı olmayan; kan irtibatı veya bir rabıtası bulunmayan kimseler... M. Kemal menşei belli olmayan bir Makedonyalı ihtilâlci, daha çok Sırb’a benziyor... onların arasında hakikî bir Türk mevcut değil."

📅12 Mayıs 1922
✍️"Hâkimiyet-i Milliye"de belirtildiğine göre Müttefikler, Cenova Konferansında Sovyet Rusya'dan şunu rica etmişlerdir:

Türkiye üzerindeki nüfuzunuzu sulhu tesis etmek için kullanınız ve tarafsız kalınız.

📅12 Mayıs 1922
✍️Dârü'l-Fünûn tarih muallimi Ali Kemal:

"Bir milletin birliği önce her ferdin eşit olarak bütün hukukuna riayetle kaimdir. Mütegallip ve gasıp bir hizbin böyle körü körüne istibdat ve ihtiras oyuncağı olmak ahlaken bir zillet, siyaseten bir zuldür."

📅13 Mayıs 1922
✍️Ali Kemal'in "Türkler ve Moskoflar" nam makalesinden:

"Rusların Boğazlara dair Düvel-i Muazzama'ya karşı teklifleri, onların Çarlık siyasetini diriltmek istediklerini gösteriyor."

📕Zeki Sarıhan, "Kurtuluş Savaşı Günlüğü", 1996, c. 4, s. 428

1921 Sakarya Muharebeleri öncesinde ve sürecinde Enver'in Batum'dan Anadolu'ya girmesini engelleyen Sovyet Rusya, Mustafa Kemal'in iktidarda kalmasına ve onun "müşir" ve "gâzî" yapılmasına fevkalâde katkı sağlamıştır.

📕Tevhîd-i Efkâr, 26 Eylül 1921

Yunan taarruzu başlamazdan evvel Kafkas Ordusu, Ankara'ya ve Garb Cephesi'ne ulaştı.

📕Tevhîd-i Efkâr, 12 Ağustos 1921, s. 1

Kâzım Karabekir'in Kafkas Ordusu, iyi ilişkiler kurduğu Kızılordu'ya benzer şekilde er başlıklarına kızıl yıldız takmış ve subay rütbelerini sökmüş idi.

"Paris, 28 (T.H.R.) - Bolşevik Telgraf Ajansı işar ediyor: Sovyetler Hükümeti, memuriyetle Mustafa Kemal Paşa nezdinde bulunan Ceneral (Brosilof)u Mustafa Kemal Paşa Hükümeti ile beraber umur-ı muamelat-ı diplomatikiye ve askeriyeyi idareye memur edilmişdir."

"Cumhuriyetler istiklâllerini gaib etdiler mi?

Bazı haberlere göre, Bolşevik Hükümeti, Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan cumhuriyetlerinin istiklâllerine nihayet vermiş ve bu cumhuriyetlerin fedaratif bir ittihad teşkilini emretmişdir."

📕Tevhîd-i Efkâr, 3 Kânûn-ı sânî 1921

📅3 Aralık 1921

İngiliz istihbarat raporunda Sovyet Rusya ajanı olduğu belirtilen Ahmed Agayev (daha sonra "Ağaoğlu" soyadını alacaktır), TBMM Hükümeti tarafından Matbuat Umum Müdürü tayin edildi.

Sovyet Rusya, cumhuriyet idare şeklini ihrac etmekle yetinmemiştir.

📅3 Aralık 1921
🗣️Sovyet Rus Büyükelçisi Aralov'un katıldığı Ankara'daki Türk Ocağı açılışında Matbuat Müdürü Ahmed Agayev, Marks ve Lenin nazariyelerini övdü:

"Rusya'da Bolşevizmin hayata uygulanması, Marx ve Lenin teorilerinin doğruluğunu ispatladı."

Sovyet Rusya Kafkasya'da kurmuş olduğu kukla cumhuriyetleri yavaş yavaş yutarken, bu vekayiden tabiatıyla tedirgin olan TBMM, üzerindeki Sovyet nüfuzunu dengelemek için Müttefik yanlısı siyasete ağırlık vermiştir.

View Tweet

📅17 Mayıs 1922
✍️ Ali Kemal:

"Ankara-Moskova itilaf ve ittihadı.. bu dini, bu milleti, bu devleti gıllugışdan azade olarak seven her Türkü, her Osmanlıyı derinden derine düşündürmek iktiza eyler bir mevzu-yı müheyyic"dir.

📕Peyâm-ı Sabah, 17 Mayıs 1922, s. 1

✍️Dârü'l-Fünûn tarih muallimi Ali Kemal:

"Mahmud-ı sânî devrinde Mehmed Alinin kıyam-ı marufu sebebiyle Birinci (Nikola)nın Bâb-ı Âlî ile akdeylediği (Hünkâr İskelesi) muahede-yi hafiyesinde görüldüğü üzere Rusya devleti bazen Devlet-i Osmaniyeyi başkalarına karşı siyanet.."

"..etmek siyasetine sâlik oldu, Bolşevikler de yavaş yavaş Çarlığın yerini tutdukca tabiî bu an'ane-yi siyasiyesine de varis olurlar. Fakat ondan evvel (Moskova)nın bir Şark siyaseti tebarüz ve hatta bazı vekayi ile tebellür etdi ki o da küçük ve büyük bütün Asya.."

"..hükümetlerinden zîr-i idaresinde bir kitle teşkil ederek o kuvveti endişelerine, emellerine göre İngiltereden itibaren bütün Avrupanın, hatta cihan medeniyetinin aleyhinde kullanmakdır, işte böyle bir gayeyi kasdetdikleri içündir ki Bolşevikler yalnız Ankara ile değil.."

"..Kafkasya ile, İran ile âdetâ sıkı bir ittifak tarzında itilaf akdeylediler, aynı zamanda o esasa imtisalen diğer birer itilafname ile bu hükümetleri de birbirine bağladılar.

İmdi (Moskova) ile böyle bir alışverişin Ankara içün mahzurları nedir? Faideleri ne olabilir?"

✍️Ali Kemal:

"Halbuki (Moskova)nın Ankarada aradığı Kafkasyada, Tahranda, Kâbilde olduğu gibi Avrupaya karşı bazen bir kuvve-yi mukaveme, bazen bir vasıta-yı tehdid, bazen de Frenklerin (şantaj) dedikleri bir âlet-i tezvirdir."

Saray ve Bâb-ı Âlî, Mustafa Kemal'in Sovyet Rusya güdümüne girmesine muhalefet ediyordu, bu, İstanbul-Ankara münasebetinde asla göz ardı edilmemesi gereken bir gerçekliktir. Çünkü ister Çarlık olsun ister Bolşevik, Türkler üzerindeki Rus müktesebatı daima tehdiddir.

Üstelik, bu, Bolşeviklerin üst yönetimi, siyonist Yahudi idi.

View Tweet

Bâb-ı Âlî hariciyesi, Sovyet Rusya üst yönetiminin Yahudi hakimiyetinde olduğunu müdrik idi.

View Tweet

Ferid Paşa'nın Haziran 1919 tarihli muhtırası ile Saray'a ve Bâb-ı Âlî'ye muhalefetle temayüz eden M. Kemal'in bilhassa İngilizlerle gizli temaslarında Irak, Suriye, Filistin, Arabistan üzerindeki Türk haklarından feragat ettiğini ısrarla belirtmesi, çok mühim bir farktır.

📌Sovyet Rusya müzaheretinde "tam bağımsız"(!) TBMM Hükümeti
📅20 Mayıs 1922

Trabzon'daki Rus Konsolosu, TBMM Hükümeti'nin Buhara'ya sefir tayin ettiği Ali Galip'i (Pasiner) Buhara Cumhuriyetinde istemedi; TBMM Hükümeti, Sovyet Rusya'nın talimatına uydu.